Ung thư amidan và những thông tin tổng quan về căn bệnh này
Ung thư amidan là một trong những căn bệnh ác tính thuộc nhóm bệnh tai mũi họng và rất phổ biến tại Việt Nam. Bệnh gây ra những triệu chứng khó chịu, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống, thậm chí có khi còn gây nguy hiểm đến tính mạng. Genk STF sẽ giúp các bạn hiểu rõ hơn về ung thư amidan trong bài viết dưới đây.
Xem thêm:
- Lời tâm sự của cô giáo 5 năm chiến đấu với bệnh ung thư phổi
- Những triệu chứng ung thư amidan giai đoạn đầu không thể bỏ qua
- Ung thư amidan khẩu cái
Nội dung bài viết
1. Ung thư amidan là gì?
Ung thư amidan xảy ra khi xuất hiện tế bào ung thư tại bất cứ vị trí nào trong amidan. Vị trí xảy ra nhiều nhất của bệnh này là amidan khẩu cái, nằm ở hai bên cổ họng. Ngoài ra, bệnh cũng xảy ra nhiều ở sùi vòm họng hay còn được gọi là amidan họng, vị trí ở phía sau khoang mũi. Hoặc amidan lưỡi có vị trí ở sau lưỡi.
Ung thư amidan có thể xảy ra ở bất cứ đối tượng nào, ở mọi độ tuổi. Tuy nhiên, độ tuổi mắc bệnh nhiều nhất là từ 40 – 60 tuổi và nam giới thường mắc bệnh nhiều hơn nữ giới.
2. Những loại ung thư amidan phổ biến tại Việt Nam
Amidan có tổ chức là mô liên kết và biểu mô. Ung thư amidan được chia thành nhiều loại khác nhau, phổ biến nhất tại Việt Nam là các loại sau:
- Ung thư biểu mô amidan: Đây là loại ung thư amidan thường gặp nhất, chiếm đến khoảng 90% ca mắc. Bệnh có biểu hiện dễ nhận thấy là những vết loét thâm nhiễm. Sau đó, những vết loét này tăng sinh trên diện rộng.
- Ung thư lympho biểu mô: Loại ung thư này xảy ra phổ biến ở amidan vòm và xảy ra ít hơn ở amidan khẩu cái. Bệnh xảy ra cùng một lúc ở lympho và các tổ chức biểu mô của amidan.
- Di căn hạch: Nhiều trường hợp hạch di căn ở cổ nhưng không biểu hiện rõ khi mới xuất hiện. Tuy nhiên, sau 1 – 2 năm, các tổn thương ở amidan mới hiện rõ.
3. Ung thư amidan có nguy hiểm không?
Ung thư amidan là căn bệnh ác tính nên rất nhiều người thắc mắc không biết bệnh có nguy hiểm không? Câu trả lời là CÓ. Đây là một trong những căn bệnh ung thư có tỷ lệ tử vong hàng đầu trong các căn bệnh ung thư hiện nay.
Mặc dù có tỷ lệ tử vong cao nhưng ung thư amidan hoàn toàn có thể kiểm soát và kéo dài thời gian sống cho người bệnh nếu được phát hiện, điều trị tích cực. Điều quan trọng là người bệnh phải sớm đi thăm khám khi có dấu hiệu bất thường và luôn giữ tinh thần lạc quan để hiệu quả chữa bệnh là tốt nhất.
4. Các giai đoạn của ung thư amidan
Căn cứ vào kích thước và mức độ xâm lấn của khối u mà ung thư amidan sẽ được chia thành 4 giai đoạn, từ giai đoạn 1 đến giai đoạn 4. Đặc điểm của từng giai đoạn như sau:
- Giai đoạn 1: Khối u mới khu trú ở khu vực amidan với kích thước khối u nhỏ, dưới 2cm. Khối u chưa xâm lấn đến các hạch bạch huyết lân cận.
- Giai đoạn 2: Kích thước khối u đã lớn hơn, tăng lên từ 2 – 4cm. Khối u vẫn ở phạm vi amidan và chưa di căn đến các hạch bạch huyết lân cận.
- Giai đoạn 3: Kích thước khối u đã phát triển lớn hơn 4cm. Một hạch cổ đã có khối u di căn đến và ở cùng bên với khối u. Các hạch bạch huyết có kích thích nhỏ hơn hoặc bằng 3cm.
- Giai đoạn 4: Đến giai đoạn này, các tế bào ung thư đã di căn đến nhiều cơ quan, bộ phận khác vượt ra khỏi phạm vi ngoài vòm họng. Vì thế, lúc này việc điều trị gặp rất nhiều khó khăn và nguy cơ tử vong cũng cao hơn.
5. Nguyên nhân ung thư amidan
Ung thư amidan có rất nhiều nguyên nhân khác nhau. Dưới đây là một số nguyên nhân phổ biến:
- Cơ thể nhiễm virus HPV type 16 và type 18.
- Những người nghiện rượu trong thời gian dài.
- Những đối tượng hút thuốc lá, bao gồm cả hút thụ động và chủ động.
- Những người tiếp xúc với tia bức xạ và hóa chất độc hại với thời gian dài trong môi trường sống, nơi làm việc.
- Vệ sinh vùng miệng không đúng cách và không đảm bảo sạch sẽ đã tạo điều kiện cho vi khuẩn, virus gây bệnh xâm nhập.
6. Triệu chứng ung thư amidan
Ung thư amidan với những triệu chứng ban đầu khá giống với bệnh viêm họng. Thế nhưng, các biểu hiện của ung thư amidan khi điều trị bằng các biện pháp viêm họng thường không đem lại hiệu quả. Bên cạnh đó, viêm họng thường xảy ra ở những người từ 5 – 15 tuổi. Còn ung thư amidan xảy ra nhiều ở bệnh nhân trên 40 tuổi. Dưới đây là các triệu chứng phổ biến của bệnh ung thư amidan, đó là:
- Đau miệng, đau họng trong thời gian dài mà không khỏi.
- Các vết loét ở miệng mãi không lành.
- Xuất hiện mùi hôi ở hơi thở.
- Người bệnh bị đau nhức tai.
- Amidan có kích thước không bằng nhau ở 2 bên và sưng to.
- Ở cổ xuất hiện bướu, gây đau cổ.
- Người bệnh thấy đau khi nuốt, nhai khó, nuốt khó.
- Khi thưởng thức các loại trái cây có vị chua sẽ gây đau.
- Người bệnh bị ho và khi ho có thể khạc thấy nước bọt có máu.
- Người bệnh bị nói khó, khó thở.
- Hạch bạch huyết ở cổ bị sưng.
- Khi bệnh chuyển sang giai đoạn muộn, người bệnh có biểu hiện cứng đơ hàm, khó khăn khi há miệng, thậm chí không há được miệng.
- Khi khối u di căn sang cơ quan khác thì sẽ xuất hiện thêm các triệu chứng như đau xương, đau lưng, ho kéo dài, đau nhức toàn thân…
Lưu ý: Các triệu chứng trên có thể do một số bệnh ở hệ thống tai mũi họng và là bệnh lành tính. Do đó, để chắc chắn, người bệnh có mắc ung thư amidan hay không thì cần nhanh chóng đến thăm khám để được chẩn đoán và điều trị phù hợp.
7. Chẩn đoán ung thư amidan bằng cách nào?
Để chẩn đoán ung thư amidan được chính xác, bác sĩ sẽ tiến hành chẩn đoán xác định bệnh và chẩn đoán phân biệt.
7.1. Chẩn đoán xác định bệnh
Chẩn đoán xác định bệnh sẽ dựa vào kết quả vi thể là chủ yếu. Trong trường hợp tổ chức amidan bị loét hoại tử và chảy máu gặp khó khăn khi sinh thiết thì bác sĩ sẽ tiến hành chẩn đoán dựa vào kết quả sinh thiết hạch.
Bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám trực tiếp để đánh giá các triệu chứng thực thể để đánh giá xem khối u đã di căn hay chưa. Nếu di căn thì mức độ lây lan của khối u đến đâu.
Để phục vụ cho công tác xét nghiệm, bác sĩ sẽ tiến hành chọc hút một lượng nhỏ mô từ khối u bằng kim nhỏ. Ngoài ra, một số xét nghiệm khác cũng sẽ được chỉ định để cho kết quả chính xác là:
- Chụp X-quang.
- Chụp cộng hưởng từ.
- Xét nghiệm máu.
- Chụp cắt lớp phát xạ positron.
7.2. Chẩn đoán phân biệt
Khi bệnh phát triển ở giai đoạn muộn thì việc chẩn đoán trở nên đơn giản hơn. Tuy nhiên, chẩn đoán lúc này để phân biệt với các bệnh sau:
- Với một khối u loét thâm nhiễm: Đây là trường hợp khá hiếm gặp. Thế nhưng, cũng cần chú ý để tránh nhầm sang một thể lao loét sùi. Thế nhưng, thương tổn lao ít gây thâm nhiễm xuống dưới, ít xuất hiện tại tổ chức amidan. Để có kết quả chẩn đoán phân biệt chính xác, bác sĩ sẽ dựa vào các kết quả xét nghiệm về lao, phản ứng huyết thanh.
- Trường hợp 1 amidan thể thâm nhiễm làm tăng kích thước amidan: Cần phân biệt được amidan bị các khối u xung quanh đẩy làm lồi lên khác với bản thân amidan bị to ra.
- Thương tổn loét ở amidan: Phổ biến là viêm họng Vincent với đặc điểm là loét không đều, đáy loét có mủ máu bẩn hoặc có lớp giả mạc bao phủ. Kèm theo đó là hạch viêm ở cổ hoặc bờ loét không rắn.
- Loét u hỗn hợp hoặc u trụ vùng màn hầu giai đoạn cuối: Những u này có thể bị loét rồi lan sang amidan. Tuy nhiên, đặc điểm của những khối u này là chúng phát triển chậm nên cần thời gian dài mới lan sang amidan. Các khối u tái phát nhiều lần nên việc chẩn đoán cũng không quá khó khăn. Tuy nhiên, để xác định được vị trí khối u xuất phát ban đầu từ amidan hay ở màn đầu rất khó. Thế nhưng, vấn đề này không có ý nghĩa nhiều trong việc điều trị.
8. Ung thư amidan có tiên lượng sống bao lâu?
Amidan xuất hiện khối u ác tính luôn khiến người bệnh và người nhà lo lắng không biết tiên lượng sống là bao lâu. Theo đó, tiên lượng sống của người bệnh sẽ khác nhau ở từng giai đoạn, mức độ xâm lấn của khối u. Cụ thể như sau:
- Ung thư amidan giai đoạn đầu có tỷ lệ sống sau 5 năm đạt khoảng 84%.
- Ung thư amidan khi đã lan đến các hạch bạch huyết, các mô và cơ quan lân cận thì tỷ lệ sống sau 5 năm đã giảm xuống, chỉ còn khoảng 66%.
- Ung thư amidan khi đã di căn đến các bộ phận, cơ quan ở xa cơ thể thì tiên lượng sống sau 5 năm chỉ còn khoảng 39%.
Ngoài ra, tỷ lệ sống sót sau 5 năm “không bệnh” là 85% đến 90% khi mắc ung thư amidan dương tính với virus HPV. Sống sót không bệnh ở đây được hiểu là sau khi được chẩn đoán, họ không hề có dấu hiệu của ung thư trong suốt 5 năm.
Một lưu ý quan trọng khác là tiên lượng sống của ung thư amidan còn phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố khác. Đó là:
- Có nhiễm HPV hay không.
- Sức khỏe tổng thể của người bệnh.
- Tâm lý của người bệnh.
- Sự tuân thủ theo phác đồ điều trị của bác sĩ hay không.
- Chế độ chăm sóc, dinh dưỡng dành cho người bệnh.
- Tuổi của người bệnh.
9. Điều trị ung thư amidan bằng phương pháp nào?
Căn cứ vào từng giai đoạn bệnh, mức độ xâm lấn của khối u, bác sĩ sẽ cân nhắc để đưa ra phương pháp điều trị phù hợp. Những phương pháp phổ biến hiện nay thường được dùng bao gồm:
- Phẫu thuật: Với những bệnh nhân giai đoạn đầu thì phẫu thuật là phương pháp điều trị tận gốc, triệt căn nên mang đến hiệu quả cao. Sau phẫu thuật, bác sĩ có thể chỉ định thêm biện pháp xạ trị hoặc hóa trị nhằm tiêu diệt lại tế bào ung thư còn sót lại. Tuỳ vào vị trí khối u và kích thước khối u mà bác sĩ sẽ chỉ định kỹ thuật phẫu thuật phù hợp.
- Xạ trị: Xạ trị là phương pháp tiêu diệt khối u bằng cách chiếu tia năng lượng cao vào khu vực có khối u. Phương pháp này có thể được thực hiện riêng lẻ hoặc kết hợp cùng với phẫu thuật hoặc xạ trị nhằm mang lại hiệu quả cao.
- Hoá trị: Phương pháp này sử dụng thuốc/hoá chất để tiêu diệt tế bào ung thư bằng cách đưa thuốc vào cơ thể qua tiêm tĩnh mạch hoặc đường uống. Thông thường, hoá trị được chỉ định vào giai đoạn cuối của bệnh. Lúc này, hoá trị nhằm kiểm soát, ức chế khối u phát triển. Đồng thời, giảm triệu chứng cho người bệnh.
Lưu ý: Tùy từng trường hợp cụ thể mà bác sĩ sẽ chỉ định điều trị ung thư amidan bằng một phương pháp hoặc kết hợp nhiều phương pháp với nhau nhằm đạt hiệu quả cao.
10. Phòng ngừa ung thư amidan bằng cách nào?
Ung thư amidan là căn bệnh nguy hiểm có thể xảy ra ở bất cứ ai. Bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng một số biện pháp sau:
- Hạn chế tiếp xúc với các tia bức xạ cũng như hoá chất độc hại. Nếu phải tiếp xúc với những bức xạ, hoá chất độc hại thì cần phải dùng bảo hộ.
- Không hút thuốc dưới bất cứ hình thức nào. Người bệnh cần hạn chế sử dụng rượu bia, các đồ uống chứa kích thích.
- Chú ý đánh răng mỗi ngày 2 lần, súc miệng bằng nước muối ấm pha loãng hàng ngày để đảm bảo răng miệng sạch sẽ.
- Xây dựng và duy trì chế độ ăn uống hợp lý. Cần chú ý bổ sung đầy đủ 4 nhóm chất thiết yếu, đặc biệt tăng cường bổ sung vitamin và chất xơ trong khẩu phần ăn hàng ngày.
- Cần hạn chế sử dụng các món ăn chiên xào, đồ nướng, thực phẩm chứa nhiều muối, gia vị, đường.
- Luyện tập thể dục thể thao mỗi ngày để tăng cường sức khỏe, nâng cao hệ miễn dịch.
- Khám sức khỏe định kỳ 6 – 12 tháng/lần để sớm phát hiện bệnh hay dấu hiệu bất thường để được xử lý, điều trị kịp thời.
- Đối với những người có nguy cơ cao mắc bệnh cần thực hiện tầm soát ung thư để sớm được điều trị nếu không may phát bệnh.
Kết luận
Ung thư amidan là một trong những căn bệnh ác tính thuộc nhóm tai mũi họng có nguy cơ tỷ vọng cao. Do đó, mỗi người cần chú ý đến những dấu hiệu bất thường của bản thân để sớm đi thăm khám và được điều trị kịp thời nhằm đạt hiệu quả cao.
Mách bạn: Để phòng ngừa ung thư di căn và hạn chế tác dụng phụ hóa xạ trị ung thư các chuyên gia đầu ngành khuyên bệnh nhân nên dùng sản phẩm Genk STF vì trong Genk STF có chứa thành phần Fucoidan sulfate hóa cao, phân tử lượng thấp giúp tăng sức đề kháng, tăng cường miễn dịch, phòng và hỗ trợ điều trị ung thư, giảm tác dụng phụ của hóa xạ trị hiệu quả. Đây là thành tựu khoa học tiến bộ vượt bậc của Việt Nam trong cuộc chiến phòng chống các bệnh về ung bướu và giảm tác dụng phụ sau hóa xạ trị.
XEM VIDEO: PGS. TSKH Ngô Quốc Bưu đánh giá về hiệu quả của GENK STF
- Hỗ trợ bổ sung các chất chống oxy hóa, đào thải gốc tự do
- Genk STF hỗ trợ giúp nâng cao sức đề kháng, tăng cường chức năng miễn dịch
- Giảm tác dụng phụ của thuốc, hóa chất trong quá trình điều trị