Tìm hiểu xạ trị ung thư và các tác dụng phụ xạ trị ung thư

Khi nhắc đến xạ trị thì hầu như chúng ta đều biết rằng đây là một phương pháp điều trị phổ biến đối với nhiều loại bệnh ung thư hiện nay. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết được bản chất của phương pháp xạ trị và tác dụng phụ xạ trị ung thư là gì? Để giúp cho bạn đọc có thể làm sáng tỏ được những vấn đề này thì chúng tôi sẽ cung cấp những thông tin giải đáp cụ thể nhất trong bài viết dưới đây.

Xạ trị ung thư là gì? Tại sao xạ trị ung thư gây tác dụng phụ?

Xạ trị ung thư là phương pháp sử dụng các chùm tia phóng xạ như tia X, tia Gamma hoặc các hạt năng lượng cao chiếu vào các khối u nhằm loại bỏ, tiêu diệt tế bào ung thư. Khiến cho các tế bào này bị chết đi hoặc mất khả năng phân chia từ đó sẽ làm ngừng sự phát triển của khối u.

Hiện nay đang có 3 phương pháp xạ trị thư đang được sử dụng phổ biến nhất đó là: 

  • Xạ trị ngoài: Là phương pháp chiếu tia X từ ngoài vào cơ thể thông qua máy gia tốc tuyến tính gần giống như chụp X – quang nhưng thời gian xạ trị sẽ lâu hơn. Ưu điểm của phương pháp này là có thể giảm tác dụng phụ của xạ trị lên các tế bào lành tính khác.
  • Xạ trị trong: Là phương pháp thường được áp dụng trong trường hợp khối u nhỏ cần liều xạ trị cao hơn mức bình thường. Các bác sĩ sẽ đưa vật chứa tia phóng xạ vào khu vực chứa hoặc gần khối u để tiêu diệt tế bào ung thư. Khi xạ trị bằng phương pháp này thì bệnh nhân phải cách ly để tránh tác động, làm ảnh hưởng đến mọi người.
  • Xạ trị toàn thân: Là phương pháp đưa thuốc phóng xạ trực tiếp vào cơ thể thông qua đường tiêm tĩnh mạch, uống hoặc đưa vào các khoang của cơ thể. Trong trường hợp lượng thuốc điều trị thấp thì người bệnh không cần cách ly. Ngược lại nếu điều trị liều cao thì bệnh nhân cần phải cách ly để tránh lây nhiễm phóng xạ cho mọi người xung quanh.
tac-dung-phu-cua-xa-tri-ung-thu_1
Phương pháp xạ trị ung thư có thể gây ra nhiều tác dụng phụ

Lý do gây ra tác dụng phụ xạ trị ung thư là do tia xạ có thể phá hủy các tế bào và mô khỏe mạnh gần khu vực điều trị và gây nên nhiều tác dụng phụ ngoài ý muốn cho bệnh nhân. Sau đây chúng ta sẽ cùng tìm hiểu kỹ hơn về những biến chứng, ảnh hưởng do xạ trị gây ra. 

Những tác dụng phụ xạ trị ung thư thường gặp

Tùy thuộc vào phương pháp, vị trí… xạ trị mà nó sẽ có nhiều tác dụng phụ khác nhau cho người bệnh như mệt mỏi, buồn nôn, rụng tóc… Cụ thể là:

  • Mệt mỏi, suy nhược cơ thể: Đây là tác dụng phụ mà hầu hết bệnh nhân xạ trị ung thư đều gặp phải. Do tia xạ sẽ làm giảm hồng cầu, khiến các tế bào khỏe mạnh suy yếu khiến cho người bệnh cảm giác thấy mệt mỏi, ăn không ngon, sút cân, cơ thể suy nhược.
  • Gây ảnh hưởng trên da: Khoảng 1 tuần sau khi xạ trị thì làn da của người bệnh có thể xuất hiện những triệu chứng như: ngứa, bong tróc, phồng rộp, sẫm màu… Đó là vì tia xạ  tác động vào các tế bào sản xuất sắc tố da gây độc cho làn da.
  • Gây ảnh hưởng đến khoang miệng: Nếu bệnh nhân xạ trị ở vùng cổ thì nó có thể có tác dụng đến răng và miệng. Tia phóng xạ sẽ tác động đến tuyến nước bọt và các nhú vị giác bên trong miệng và gây nên cảm giác khô miệng, ăn không ngon.
tac-dung-phu-cua-xa-tri-ung-thu_12
Khi xạ trị ung thư có thể khiến khoang miệng bị lở loét
  • Rụng tóc: Hiện tượng rụng tóc thường diễn ra dần dần từ 2 – 3 tuần sau lần xạ trị đầu tiên. Vì việc xạ trị đã tiêu diệt một phần tế bào lành tính, làm các nang tóc bị yếu đi và gây rụng tóc.
  • Gây ảnh hưởng tới hệ tiêu hóa: Một số bệnh nhân xạ trị ở vùng bụng hoặc ngực thường sẽ gặp phải những triệu chứng như: đau bụng, buồn nôn, khó tiêu, tiêu chảy… Hoặc nặng hơn thì có thể gây những vấn đề như: viêm thực quản, viêm dạ dày, ruột… 
  • Gây ảnh hưởng đến não: Những người xạ trị khối u não thường gặp những triệu chứng như: đau, nhức đầu, chóng mặt, mệt mỏi, mất thính lực… và nó còn có thể khiến người bệnh suy giảm trí nhớ, chức năng não.
  • Gây ảnh hưởng trên phổi: Nếu thực hiện xạ trị ung thư ở phổi có thể dẫn đến hiện tượng thở ngắn, ho và khi xạ trị quá mức thì nó có thể gây nên hiện tượng xơ hóa phổi và làm người bệnh suy giảm các hoạt động thể lực.
  • Gây ảnh hưởng tới hệ sinh dục: Phương pháp xạ trị ung thư có thể làm thay đổi nội tiết tố ở nam nữ và làm giảm ham muốn tình dục sau xạ trị. 

Biện pháp giúp giảm tác dụng phụ xạ trị ung thư

Theo các bác sĩ và chuyên gia sức khỏe thì để làm giảm tác dụng phụ xạ trị ung thư trên người bệnh thì có rất nhiều biện pháp hữu ích dưới đây.

Chế độ ăn uống, dinh dưỡng giảm tác dụng phụ xạ trị ung thư

Nếu muốn giảm được tối ưu những tác dụng phụ của phương pháp xạ trị ung thư thì bệnh nhân cần thực hiện chế độ ăn uống, dinh dưỡng khoa học theo hướng dẫn sau:

  • Nên ăn thực phẩm giàu protein, đạm từ thịt, cá, đậu phụ… với liều lượng phù hợp vì nó không chỉ cung cấp dưỡng chất cần thiết giúp cho sức khỏe nhanh hồi phục mà nó còn làm chậm quá trình tiêu hóa và ngăn ngừa tiêu chảy hiệu quả.
  • Đặc biệt, bệnh nhân xạ trị cần phải bổ sung đầy đủ các chất dinh dưỡng như vitamin, acid béo, protein, khoáng chất từ rau xanh, củ quả, ngũ cốc… để bù năng lượng bị thiếu hụt do khối u gây ra. 
  • Sau khi xạ trị người bệnh thường gặp phải tình trạng chán ăn, buồn nôn và chán ăn. Do đó, bạn hãy chia nhỏ bữa ăn nhiều bữa trong ngày và nên ăn những món lỏng, mềm như cháo, súp, nước hoa quả hoặc thực phẩm dễ tiêu hóa như bánh mì để cơ thể dễ tiêu hóa, hấp thu hơn, hạn chế tình trạng nôn ói. 
  • Các bạn nên chú ý không nên cho người bệnh xạ trị ung thư ăn những món ăn quá cay, mặn, nhiều đường, thực phẩm nhiều dầu mỡ. Những món ăn này không những khiến cho triệu chứng của các tác dụng phụ ngày một nặng mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe của người bệnh. 
  • Ngoài ra, bệnh nhân xạ trị ung thư nên uống nhiều nước, uống từ từ từng ngụm nhỏ để hạn chế tình trạng khô miệng sau khi thực hiện quá trình xạ trị.
  • Rượu, bia, thuốc lá, nước ngọt có gas… là những thực phẩm mà người xạ trị ung thư tuyệt đối không nên sử dụng để tránh gây hại cho cơ thể, ảnh hưởng đến kết quả chữa trị.
tac-dung-phu-cua-xa-tri-ung-thu_13
Chế độ dinh dưỡng cho người xạ trị ung thư.

Rèn luyện, vận động cơ thể giảm tác dụng phụ xạ trị ung thư

Sau khi xạ trị thì người bệnh nên dành thời gian nghỉ ngơi, hạn chế hoạt động cơ thể mạnh. Nhưng sau khi cơ thể đã dần hồi phục thì bệnh nhân nên thường xuyên luyện tập thể dục thể thao bằng những bài tập nhẹ nhàng.

  • Việc tập luyện thể thao, vận động cơ thể sẽ giúp thúc đẩy quá trình tiêu hóa và trao đổi chất diễn ra tốt hơn, cải thiện được tình trạng chán ăn. 
  • Bệnh nhân có thể tập những môn thể thao vừa sức như đi bộ, tập yoga… giúp tăng cường lưu thông máu, tăng cường được sức để kháng, nâng cao sức khỏe tích cực hơn.
  • Bên cạnh đó, các bạn cũng cần chú ý thực hiện lối sống lành mạnh với việc đi ngủ sớm, ngủ đủ giấc để có được tinh thần tỉnh táo, sảng khoái nhất.

Tinh thần lạc quan giảm tác dụng phụ xạ trị ung thư

Tinh thần của bệnh nhân có vai trò quan trọng trong việc giảm tác dụng phụ xạ trị ung thư:

  • Người bệnh nhân cần phải giữa tinh thần luôn lạc quan, vui vẻ, thoải mái để có thể chuẩn bị tâm lý vững vàng tiếp nhận việc xạ trị và giúp nâng cao kết quả điều trị hơn.
  • Hãy nói chuyện với bác sĩ để được cung cấp những thông tin hữu ích về các tác dụng phụ có thể xảy ra với cơ thể từ xạ trị và tìm hiểu về những biện pháp giảm nhẹ hữu hiệu trước khi tiến hành. Ví dụ như truyền máu để hạn chế tình trạng mệt mỏi, truyền dịch để bù nước… 
  • Người thân hãy luôn bên cạnh động viên, chia sẻ với người bệnh để họ có động lực chiến đấu với bệnh tật. Đặc biệt là với những bệnh nhân xạ trị phải cách ly sẽ rất dễ buồn chán, trầm cảm.

Đây là những tác dụng phụ xạ trị ung thư mà người bệnh có thể sẽ gặp phải trong quá trình điều trị bệnh của mình. Việc trang bị những kiến thức này sẽ giúp ích cho người bệnh có thể chuẩn bị tinh thần và có những biện pháp giúp hạn chế tối đa những tác dụng phụ xạ trị. Chúc các bạn sẽ nhanh chóng khỏi bệnh và trở về cuộc sống bình thường với sức khỏe, thể trạng tốt nhất.

Thông tin liên hệ
GENK STF - Phòng ngừa và hỗ trợ điều trị ung bướu

*Điền thông tin để đặt hàng trực tuyến:

Giao hàng miễn phí, thanh toán tại nhà

Hộp Genk 30 viên (630.000đ/hộp)
Hộp Genk 100 viên (1.890.000đ/hộp)
Genk Liquid 200ml (750.000đ/hộp)
  • Hỗ trợ giảm nguy cơ mắc ung bướu
  • Hỗ trợ giảm tác dụng phụ của hóa trị, xạ trị và sau phẫu thuật
  • Genk STF hỗ trợ giúp nâng cao sức đề kháng, tăng cường chức năng miễn dịch
  • Hỗ trợ giảm triệu chứng viêm loét dạ dày, tá tràng; hạ mỡ máu
Lý do khách hàng tin tưởng sản phẩm GenK
Được chuyển giao từ đề tài khoa học thuộc viện Hàn Lâm KH & CN Việt Nam. Mã số đề tài: NITRA.09.2016
Được hàng chục ngàn khách hàng tin dùng và đánh giá cao về tính an toàn và hiệu quả khi sử dụng
Được Bộ Y Tế cấp phép lưu hành. GPXNCB: 31498/2016/ATTP-XNCB
Chuyên gia tư vấn 24/7