Xạ trị ung thư tuyến giáp bằng iot 131 có độc không?

Điều trị iot phóng xạ là một trong những phương pháp xạ trị nội bộ, có sử dụng một dạng phóng xạ iot. Chất này sẽ lưu thông khắp cơ thể trong máu của người bệnh. Thực chất, các tế bào ung thư có đặc điểm hấp thu các iot từ bất kỳ nơi nào trong cơ thể. Chính vì vậy, các biện pháp điều trị ung thư tuyến giáp hiện nay đều ít nhiều để lại tác dụng phụ, gây ảnh hưởng đến sức khỏe của bệnh nhân. Qua bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu kỹ hơn về iot 131 có độc không và…

1. Xạ trị ung thư tuyến giáp bằng iot 131 có độc không?

Trong quá trình điều trị, những tác dụng phụ từ việc xạ trị là khó tránh khỏi. Do đó, bệnh nhân cần hiểu rõ liệu iot 131 có độc không, để có biện pháp phòng tránh và cải thiện sức khoẻ sau điều trị.

1.1. Xạ trị ung thư tuyến giáp bằng iot 131 là gì?

Xạ trị ung thư tuyến giáp cũng tương tự như các phương pháp xạ trị các loại ung thư khác, đó là sử dụng tia X xạ trị có năng lượng lớn, giúp bắn phá các tế bào ung thư. Khi nói đến xạ trị ung thư tuyến giáp, người ta thường nhắc đến dùng chất phóng xạ iot 131, chính vì vậy khi nhắc đến iot 131 cũng là nhắc đến ung thư tuyến giáp.

Tuỳ vào tình trạng sức khỏe và giai đoạn của người bệnh, mà bác sĩ sẽ có chỉ định khác nhau trong việc điều trị. Có thể sử dụng xạ trị bằng iot, xạ trị bên ngoài hoặc kết hợp đồng thời cả hai biện pháp này. Iot phóng xạ 131 có thể phá huỷ tế bào ung thư tuyến giáp, được sử dụng cho cả chẩn đoán và điều trị bệnh. 

iot-131-co-doc-khong-1
Xạ trị ung thư tuyến giáp bằng iot 131 có độc không là thắc mắc của nhiều người

1.2. Xạ trị ung thư tuyến giáp bằng iot 131 có độc không?

Khi nhắc đến phóng xạ, hầu hết mọi người đều cảm thấy nó gây ra những độc hại, không tốt cho cuộc sống. Tuy nhiên, với sự phát triển và tiến bộ của y học, thì iot 131 đang được các bác sĩ sử dụng như một phương pháp hiệu quả trong điều trị ung thư nói chung. Khi sử dụng một liều lượng iot phóng xạ có thể phá huỷ ung thư tuyến giáp và một số căn bệnh khác.

Mặc dù xạ trị ung thư tuyến giáp bằng iot 131 là biện pháp tương đối an toàn, được bác sĩ lựa chọn điều trị. Thế nhưng, chúng vẫn đem lại nhiều tác dụng phụ không mong muốn. Tuỳ thuộc vào liều lượng chất phóng xạ và cơ địa của bệnh nhân mà mức độ ảnh hưởng nặng hoặc nhẹ khác nhau. Cụ thể:

  • Trong những ngày đầu điều trị sẽ bị nôn hoặc buồn nôn.
  • Bệnh nhân có thể bị đau mô tuyến giáp và sưng do iot 131 phá huỷ các tế bào ung thư, nên gây ra phản ứng viêm tại chỗ.
  • Bệnh nhân luôn bị khô miệng, mất vị giác, mất khứu giác trong một thời gian ngắn sau khi kết thúc phác đồ điều trị. Trường hợp này, người bệnh có thể nhai kẹo cao su không đường để giảm triệu chứng.
  • Người bệnh có thể cần phải sử dụng đến các viên hormone tuyến giáp thay thế, bởi những tế bào sản xuất hormone tuyến giáp đã bị phá huỷ.
  • Đối với nam giới: Gây vô sinh tạm thời, mất khả năng sinh sản nếu điều trị liều lớn.
  • Đối với phụ nữ: Không làm mất khả năng sinh sản, cần tránh xạ trị iot 131 trong thời gian mang thai.
  • Khi phóng xạ iot 131 có thể phát sinh bệnh bạch cầu.
  • Ngoài ra, iot phóng xạ còn làm giảm sự hình thành nước mắt ở một số trường hợp, dẫn đến tình trạng bị khô mắt.

Khi sử dụng iot 131 có thể gây phơi nhiễm phóng xạ cho những người xung quanh, nguy cơ cao nhất trong 24 – 48 tiếng, trong vòng 24 tiếng đầu tiên cần đứng xa ít nhất 1,8m. Các bệnh nhân điều trị thường sẽ nghỉ ngơi tại phòng cách ly ở bệnh viện, thời gian điều trị có thể kéo dài vài ngày đến vài tuần tuỳ thuộc vào nồng độ phóng xạ iot.

iot-131-co-doc-khong-2
Xạ trị iot 131 thường gây ra cảm giác buồn nôn

2. Cách giảm những độc hại do iot 131 xạ trị ung thư tuyến giáp mang lại

  • Bệnh nhân nên dùng các loại kem dưỡng phù hợp, nhằm hạn chế trường hợp bị kích ứng da, đồng thời phục hồi vùng da bị tổn thương.
  • Người bệnh khi điều trị nên sử dụng các loại thức ăn lỏng, dễ tiêu hoá để thức ăn dễ hấp thu hơn, tránh tình trạng khó nuốt, giúp phục hồi sức khỏe nhanh chóng.
  • Có thể nghĩ đến việc sử dụng hormone tuyến giáp thay thế.
  • Quan trọng là bệnh nhân phải giữ được tinh thần vui vẻ, lạc quan giúp giảm căng thẳng, mệt mỏi, giảm những tác dụng không tốt của xạ trị gây ra.
  • Đặc biệt cần tuân thủ tuyệt đối những chỉ định của bác sĩ trong khi điều trị, theo dõi những thay đổi trong cơ thể để có hướng xử lý kịp thời.
  • Tập các bài thể dục nhẹ nhàng nhằm tăng cường hệ miễn dịch, nâng cao sức đề kháng của cơ thể.
  • Xây dựng chế độ ăn uống và sinh hoạt lành mạnh, khoa học để giảm thiểu tối đa những độc hại do xạ trị iot 131 mang lại.
iot-131-co-doc-khong-3
Giảm độc hại của iot 131 bằng cách sử dụng viên hormone tuyến giáp thay thế

3. Những lưu ý trong quá trị xạ trị ung thư tuyến giáp bằng iot 131

Xạ trị nói chung và xạ trị bằng iot 131 nói riêng là phương pháp điều trị ung thư tuyến giáp an toàn, có hiệu quả cao. Tuy nhiên, người bệnh cũng cần lưu ý một số vấn đề trong quá trình xạ trị.

  • Vì iot 131 có khả năng phóng xạ nên bệnh nhân cần tránh tiếp xúc với người khác, đặc biệt là phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ.
  • Bệnh nhân ung thư tuyến giáp điều trị bằng iot 131 cần cách ly từ 3 – 7 ngày, và có thể về nhà khi được đánh giá là an toàn.
  • Phụ nữ đang có bầu tuyệt đối không được sử dụng iot phóng xạ dù là loại 123 hay 131, để chẩn đoán hay điều trị bệnh.
  • Sau khi điều trị ung thư tuyến giáp bằng iot phóng xạ 131, phụ nữ muốn có bầu phải đợi ít nhất từ 6 – 12 tháng, vì buồng trứng cũng có nguy cơ tiếp xúc với phóng xạ.
  • Nam giới nếu có phác đồ điều trị kéo dài nhiều đợt, thì nên gửi tinh trùng vào ngân hàng tinh trùng, để bảo quản chất lượng nguồn tinh trùng của mình trước khi thực hiện xạ trị.

Bài viết trên đã cung cấp những thông tin cần thiết về việc xạ trị ung thư tuyến giáp bằng iot 131 có độc không, cũng như cách giảm những độc hại do xạ trị gây ra. Về cơ bản, ung thư tuyến giáp có tiên lượng sống khá tốt, khả năng điều trị hiệu quả cao. Vì thế, hãy theo dõi và tuân thủ chính xác phác đồ điều trị của bác sĩ, chắc chắn việc đẩy lùi bệnh là rất khả quan.

Thông tin liên hệ