Tổng quan về liệu pháp nhắm trúng đích trong điều trị ung thư 

Hiện nay, liệu pháp nhắm trúng đích trong điều trị ung thư được sử dụng rộng rãi, là phương pháp dùng thuốc sinh học để ngăn chặn sự phát triển, lây lan của các tế bào ung thư và can thiệp vào các phân tử đặc hiệu trong sự phát triển của khối u. Liệu pháp này thường được áp dụng trên những bệnh nhân ung thư ở giai đoạn muộn, di căn xa mà các phương pháp điều trị như phẫu thuật, xạ trị, hoá trị không thể thực hiện được. 

1. Tìm hiểu về liệu pháp nhắm trúng đích trong điều trị ung thư 

Liệu pháp nhắm trúng đích trong điều trị ung thư có tác dụng ngăn chặn việc tế bào sống lâu hơn bình thường. Vậy liệu pháp nhắm trúng đích trong điều trị ung thư là gì? Có các loại liệu pháp nhắm đích nào? 

lieu-phap-nham-trung-dich-trong-dieu-tri-ung-thu-1
Liệu pháp nhắm trúng đích trong điều trị ung thư

1.1. Liệu pháp nhắm trúng đích trong điều trị ung thư là gì?

Liệu pháp này là nền tảng của y học, là một phương pháp điều trị cơ bản và quan trọng trong điều trị đa mô thức ung thư, bằng cách nhắm vào sự phát triển, phân chia và lan rộng của tế bào ung thư. 

Ung thư thường xuất hiện khi có sự thay đổi gen ở các tế bào khỏe mạnh. Gen có khả năng làm cho các tế bào cách sản xuất protein. Do đó, khi gen thay đổi, các protein này cũng thay đổi và làm cho quá trình phân bào bất thường hoặc tế bào sống quá lâu. Khối u sẽ được tạo nên khi các tế bào đó tiếp tục phát triển ngoài tầm kiểm soát.

Liệu pháp nhắm trúng đích trong điều trị ung thư hoạt động bằng cách tấn công và ngăn chặn các gen hay protein chuyên biệt mà chúng được tìm thấy ở tế bào ung thư hoặc các tế bào khác có liên quan đến sự phát triển của các khối u. 

Cho đến bây giờ, các nhà khoa học vẫn tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về cơ thể biến đổi từ tế bào bình thường thành tế bào ung thư, từ đó làm tăng hiệu quả của các liệu pháp nhắm trúng đích.

1.2. Liệu pháp nhắm trúng đích trong điều trị ung thư có mấy loại?

Có hai loại liệu pháp nhắm trúng đích phổ biến đó là thuốc phân tử nhỏ và kháng thể đơn dòng.

  • Thuốc phân tử nhỏ: Đây là những loại thuốc được sử dụng theo đường uống, có kích thước đủ nhỏ để đi vào bên trong tế bào một cách dễ dàng nhất.
  • Kháng thể đơn dòng: Liệu pháp này giúp cho hệ miễn dịch dễ dàng nhận diện và phá huỷ tế bào ung thư. Đây là những protein được sản xuất trong phòng thí nghiệm, được cấu tạo có thể gắn vào một đích đặc hiệu trong tế bào ung thư. 

Có một số kháng thể đơn dòng có thể trực tiếp ngăn chặn tế bào ung thư phát triển, hoặc khiến cho các tế bào này tự phá huỷ. So với thuốc phân tử nhỏ, kháng thể đơn dòng có kích thước lớn nên không thể xâm nhập vào bên trong tế bào, đa phần được sử dụng để tiêm truyền tĩnh mạch.

lieu-phap-nham-trung-dich-trong-dieu-tri-ung-thu-2
Liệu pháp nhắm trúng đích được sử dụng bằng đường tiêm truyền

2. Cơ chế tác động của liệu pháp nhắm trúng đích trong điều trị ung thư

Liệu pháp nhắm trúng đích có cơ chế hoạt động là can thiệp vào các protein đặc hiệu của tế bào ung thư. 

2.1. Liệu pháp giúp cho hệ miễn dịch tiêu diệt tế bào ung thư

Thực chất, các tế bào ung thư có khả năng ẩn nấp trước hệ miễn dịch của cơ thể. Một số liệu pháp nhắm trúng đích có thể nhận diện và gắn vào tế bào ung thư, giúp cho hệ miễn dịch cơ thể tìm ra và tiêu diệt các tế bào ung thư này. Số còn lại sẽ hỗ trợ thúc đẩy hệ miễn dịch ngăn chặn ung thư hiệu quả hơn.

2.2. Liệu pháp giúp ngăn chặn các tế bào ung thư phát triển

Thông thường, các tế bào khỏe mạnh trong cơ thể thường chỉ phân chia thành tế bào mới khi cơ thể cần. Tuy nhiên, có những protein trên bề mặt tế bào thay đổi, khiến tế bào phân chia ngay cả khi cơ thể không có tín hiệu cần. Liệu pháp nhắm trúng đích sẽ can thiệp và ngăn cản những protein này, ngăn chặn sự phân chia tế bào, giảm sự tăng sinh không kiểm soát của ung thư. 

2.3. Ức chế tăng sinh mạch khối u

Các liệu pháp nhắm trúng đích ức chế sự hình thành mạch máu, làm giảm và ngăn dặn dòng máu nuôi khối u. Từ đó, ức chế tăng sinh mạch khối u và thu nhỏ kích thước khối u hiệu quả.

2.4. Vận chuyển các chất giúp tiêu diệt tế bào ung thư

Một số loại thuốc kháng thể đơn dòng kết hợp với thuốc hoá trị, bám được vào bề mặt tế bào ung thư, các thuốc hoá chất sẽ tiêu diệt tế bào ung thư, mà các tế bào không phải mục tiêu nhắm tới không bị ảnh hưởng.

2.5. Liệu pháp nhắm trúng đích giúp tiêu diệt tế bào ung thư

Các tế bào bình thường sẽ chết khi bị tổn thương hoặc khi cơ thể không còn cần đến chúng nữa. Thế nhưng các tế bào ung thư lại khác, chúng tránh được quy luật thông thường này. Vì vậy, sử dụng phương pháp nhắm trúng đích để đưa các tế bào ung thư chết theo.

lieu-phap-nham-trung-dich-trong-dieu-tri-ung-thu-3
Liệu pháp nhắm trúng đích giúp ngăn chặn và tiêu diệt tế bào ung thư

2.6. Tách các tế bào ung thư khỏi hormone cần cho sự phát triển của chúng

Một số ung thư phát triển phụ thuộc hormone như ung thư vú, ung thư tuyến tiền liệt… Liệu pháp nhắm trúng đích nhằm ức chế cơ thể tiết ra hormone đặc hiệu, hoặc ngăn hormone tương tác lên các tế bào trong cơ thể, gồm cả các tế bào ung thư.

2.7. Liệu pháp nhắm trúng đích làm tăng hiệu quả điều trị bệnh ung thư

Sử dụng thuốc nhắm trúng đích kết hợp với hoá trị, xạ trị hoặc có thể dùng đơn độc sẽ làm tăng hiệu quả trong quá trình điều trị bệnh ung thư. Khi điều trị ung thư, người bệnh sẽ được theo dõi sát sao các dấu hiệu, các tác dụng phụ của thuốc và thường xuyên xét nghiệm kiểm tra để theo dõi tình trạng bệnh, cũng như hiệu quả của liệu pháp đang sử dụng.

Lưu ý: Liệu pháp nhắm trúng đích trong điều trị ung thư có thể gây ra một số tác dụng phụ, tuỳ thuộc vào phản ứng của cơ thể và từng loại thuốc. Cụ thể, người bệnh có thể bị mệt mỏi, tiêu chảy, cao huyết áp, suy tim… Các bác sĩ sẽ quản lý và theo dõi sát sao trong quá trình điều trị làm giảm tối đa tác dụng phụ trên. Hầu hết các tác dụng phụ sẽ hết khi bệnh nhân kết thúc quá trình điều trị liệu pháp. 

Tìm hiểu và xác định đúng liệu pháp nhắm trúng đích trong điều trị ung thư, sẽ giúp người bệnh tránh khỏi những tác phụ không cần thiết và nâng cao hiệu quả điều trị. Thông thường, các bác sĩ sẽ yêu cầu làm một số các bước kiểm tra gen, protein và những nhân tố liên quan khác đến khối u để lựa chọn ra liệu pháp phù hợp, hiệu quả nhất. 

Thông tin liên hệ