Tác dụng phụ của xạ trị ung thư ảnh hưởng như thế nào?

Xạ trị là phương pháp điều trị phổ biến ở những bệnh nhân bị ung thư. Vậy xạ trị ung thư là gì? Tác dụng phụ của xạ trị ung thư như thế nào đối với sức khỏe người bệnh? Các bạn hãy cùng tìm lời giải đáp cho câu hỏi này qua bài viết bên dưới.

1. Xạ trị ung thư là gì?

Xạ trị là việc sử dụng các tia gamma, tia X hay những hạt có năng lượng cao để tiêu diệt các tế bào ung thư bằng cách tác động trực tiếp vào đó. Tác dụng của các tia hay các hạt này là làm mất khả năng phân chia hoặc làm chết tế bào ung thư bằng cách phá hủy vật chất di truyền trong tế bào. 

tac-dung-phu-khi-hoa-tri-ung-thu_1
Hóa trị ung thư gây ra nhiều tác dụng phụ

Xạ trị có thể tiến hành đơn lẻ hoặc kết hợp với nhiều phương pháp khác như hóa trị, sử dụng thuốc hoặc phẫu thuật để nâng cao hiệu quả điều trị. Tùy từng bệnh nhân cụ thể mà bác sĩ sẽ đưa ra liều lượng tia xạ phù hợp để đảm bảo mang lại kết quả khả quan mà không ảnh hưởng đến cơ quan lân cận.

Tuy nhiên, giống như một số phương pháp điều trị ung thư khác thì xạ trị cũng gây ra những tác hại đối với chính người bệnh.

2. Tác dụng phụ của xạ trị ung thư và cách cải thiện

Sau xạ trị, bệnh nhân ung thư có thể gặp một số tác dụng phụ và những cách cải thiện tương ứng dưới đây. 

Mệt mỏi

Xạ trị chính là việc sử dụng các tia chiếu vào tế bào ung thư, nhưng phần nào đó vẫn ảnh hưởng tới những tế bào lành lận cận. Do đó, người bệnh sau xạ trị sẽ có biểu hiện mệt mỏi, đặc biệt là trong trường hợp xạ trị kéo dài. 

Trong khoảng thời gian này, bệnh nhân cần được hỗ trợ dinh dưỡng, nghỉ ngơi điều độ, hợp lý. Có thể thực hiện một số bài tập thể dục thể thao để nâng cao sức đề kháng. Đồng thời, cần có tinh thần thoải mái, tâm lý nhẹ nhàng để cải thiện tình sức khỏe và giảm mệt mỏi.

Rụng tóc

Xạ trị gây hủy hoại tế bào, trong đó có cả tế bào ung thư và tế bào nang lông. Chính vì thế, tác dụng phụ của xạ trị ung thư dễ nhận thấy là gây rụng tóc sau khoảng 2 – 3 tuần thực hiện. Đây là tác dụng thường thấy ở hầu hết bệnh nhân điều trị bằng phương pháp này.

tac-dung-phu-khi-hoa-tri-ung-thu_12
Hóa trị ung thư gây nôn và buồn nôn cho người bệnh

Xạ trị ảnh hưởng tới họng và miệng

Tác dụng phụ của xạ trị ung thư phải kể đến những ảnh hưởng tới họng và miệng. Theo đó, tác hại này sẽ có những biểu hiện điển hình như: Mất vị giác, tổn thương niêm mạc, xuất hiện các mụn nhú bên trong miệng… Tình trạng này sẽ biến mất sau khi ngừng xạ trị khoảng 1 – 2 tháng. 

Cách hữu hiệu để cải thiện tác dụng phụ kể trên là vệ sinh răng miệng sạch sẽ. Trường hợp bắt đầu có biểu hiện này, người bệnh có thể dử dụng thuốc giảm đau hoặc thuốc gây tê miệng vào trước mỗi bữa ăn. Điều này còn giúp bệnh nhân cảm thấy dễ nhai và nuốt hơn để bổ sung dinh dưỡng cho cơ thể.

Tác dụng phụ của xạ trị ung thư đối với da

Bệnh nhân xạ trị sẽ bị tổn thương ngoài da với một số biểu hiện có thể kể đến như: Ngứa, phát ban, khô da, da sẫm màu hay phồng rộp… Tình trạng này không xuất hiện cùng với xạ trị mà phải sau 3 – 4 tuần. Đây cũng là biểu hiện bình thường nên người bệnh không cần quá lo lắng.

Trường hợp người bệnh xạ trị liên tục trong thời gian dài và khoảng cách giữa các đợt quá gần nhau sẽ khiến cho da bị viêm nặng hơn. Khi đó, làn da rất dễ bị kích ứng nên tuyệt đối không sử dụng các loại nước chứa cồn, chất khử mùi, nước hoa…

Để cải thiện tác dụng phụ trên da, người bệnh có thể sử dụng thuốc theo đơn của bác sĩ, đồng thời hạn chế để quần áo tiếp xúc với làn da bị tổn thương. Nếu ra ngoài, nên bôi kem chống nắng và có biện pháp bảo vệ da khỏi những tác động từ môi trường.

Tác dụng phụ đối với phổi của bệnh nhân xạ trị

Bệnh nhân ung thư khi xạ trị ở vùng ngực có thể sẽ làm ảnh hưởng đến phổi. Để giảm thiểu tác dụng phụ này, người bệnh sẽ được chỉ định dùng thêm surfactant, giúp cho phổi được thông thoáng hơn.

Người bệnh còn gặp phải một số triệu chứng khác ở phổi như khó nuốt hay phổi bị xơ hóa.

Tác dụng phụ đối với não

Não là cơ quan quan trọng của cơ thể, khi xạ trị trực tiếp vào vị trí này với phạm vi rộng thì người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như: 

  • Giảm nhận thức.
  • Mất trí nhớ.
  • Thích ứng chậm với thời tiết.
  • Có thể có: Thay đổi thị giác, đi đứng loạng choạng, buồn nôn…
tac-dung-phu-khi-hoa-tri-ung-thu_13
Hóa trị ung thư gây rụng tóc

Ảnh hưởng tới cơ quan sinh dục

Tác dụng phụ của xạ trị ung thư còn ảnh hưởng đến cơ quan sinh dục. Cụ thể như sau:

  • Giảm chức năng tình dục đối với nam giới: Nếu người bệnh xạ trị ung thư ở khu vực khung chậu sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến dây thần kinh và các động mạch xung quanh đó, đặc biệt là ở dương vật. Vì thế, bệnh nhân sẽ rất dễ gặp phải tình trạng rối loạn cương dương và suy giảm chức năng tình dục.
  • Giảm chức năng tình dục với nữ giới: Xạ trị ung thư ở khu vực khung chậu của nữ giới có thể làm cho âm đạo trở nên nhạy cảm và dễ bị viêm cũng như mất khả năng co giãn. Điều này có thể khiến cho người bệnh bị chảy máu sau quan hệ.
  • Giảm khả năng sinh sản: Đối với nam giới, điều trị ung thư tinh hoàn bằng xạ trị còn khiến cho cơ thể mất khả năng sản sinh tinh trùng. Đối với nữ giới sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp tới buồng trứng nếu xạ trị vào khu vực vùng kín. Do đó, tác dụng phụ của xạ trị ung thư sẽ làm giảm hoặc mất khả năng sinh sản của con người.

Gây ảnh hưởng đến hệ thống tiêu hóa

Trường hợp người bệnh điều trị ung thư ở vùng bụng và ngực sẽ khiến cho cơ quan ở khu vực này bị tổn thương. Một số biểu hiện có thể gặp phải như: phù nề, viêm đường tiêu hóa từ thực quản tới ruột, gây buồn nôn, nôn, đau bụng, tiêu chảy…

Cải thiện tình trạng trên có rất nhiều cách nhưng tốt nhất nên sử dụng thuốc theo sự hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa. Ngoài ra, đường truyền tĩnh mạch được khuyến khích cho bệnh nhân nặng bị mất nước nhiều để bù nước và điện giải.

Bệnh nhân có biểu hiện rối loạn tiêu hóa cần hạn chế các loại thực phẩm chứa nhiều dầu mỡ, chất béo, đồ ăn quá mặn. Nên bổ sung thức ăn nhiều dinh dưỡng dưới dạng lỏng để cơ thể dễ dàng hấp thu mà không gây tổn hại cho đường tiêu hóa.

Ung thư thứ phát

Có một số bệnh ung thư sau xạ trị sẽ gây ung thư thứ phát do phải tiếp xúc với phóng xạ thời gian dài, trong đó có bệnh bạch cầu hay còn gọi là ung thư máu. Đây là trường hợp không hiếm gặp nên người bệnh cần theo dõi sát sao tình trạng bệnh của mình. Cùng với đó là thực hiện nếp sống lành mạnh, khoa học để giảm thiểu tác dụng phụ không mong muốn này. 

Không nên tạo áp lực cho mình. Bởi điều này chỉ khiến cơ thể suy yếu, mệt mỏi nhiều hơn và càng tạo cơ hội cho tế bào ung thư phát triển mạnh mẽ hơn.

Trên đây là những thông tin liên quan đến xạ trị ung thư và những tác dụng phụ của xạ trị ung thư mà các bạn quan tâm. Hy vọng những chia sẻ này sẽ giúp các bạn có cái nhìn tổng quan, toàn diện về phương pháp điều trị đang rất được chú ý hiện nay.

Thông tin liên hệ
GENK STF - Phòng ngừa và hỗ trợ điều trị ung bướu

*Điền thông tin để đặt hàng trực tuyến:

Giao hàng miễn phí, thanh toán tại nhà

Hộp Genk 30 viên (630.000đ/hộp)
Hộp Genk 100 viên (1.890.000đ/hộp)
Genk Liquid 200ml (750.000đ/hộp)
  • Hỗ trợ giảm nguy cơ mắc ung bướu
  • Hỗ trợ giảm tác dụng phụ của hóa trị, xạ trị và sau phẫu thuật
  • Genk STF hỗ trợ giúp nâng cao sức đề kháng, tăng cường chức năng miễn dịch
  • Hỗ trợ giảm triệu chứng viêm loét dạ dày, tá tràng; hạ mỡ máu
Lý do khách hàng tin tưởng sản phẩm GenK
Được chuyển giao từ đề tài khoa học thuộc viện Hàn Lâm KH & CN Việt Nam. Mã số đề tài: NITRA.09.2016
Được hàng chục ngàn khách hàng tin dùng và đánh giá cao về tính an toàn và hiệu quả khi sử dụng
Được Bộ Y Tế cấp phép lưu hành. GPXNCB: 31498/2016/ATTP-XNCB
Chuyên gia tư vấn 24/7