Tác dụng phụ của hóa trị ung thư

Hóa trị là một trong những phương pháp điều trị chính cho bệnh nhân ung thư giúp tiêu diệt các tế bào ung thư, kiểm soát bệnh… Dù ít hay nhiều, tác dụng phụ của hóa trị ung thư là điều khó tránh khỏi.

1. Hóa trị ung thư là gì

Phương pháp hóa trị giúp tiêu diệt những tế bào ung thư còn sót lại
Phương pháp hóa trị giúp tiêu diệt những tế bào ung thư còn sót lại

Hóa trị là một phương pháp thường được áp dụng cho người bệnh ung thư. Tuy nhiên, tùy vào mức độ bệnh cụ thể của mỗi người, bác sĩ sẽ đưa ra hướng điều trị khác nhau:

  • Hóa trị được sử dụng trước khi phẫu thuật (thường kết hợp với xạ trị) để thu nhỏ khối ung thư, từ đó giúp loại bỏ dễ dàng.
  • Hóa trị được sử dụng sau khi phẫu thuật (thường kết hợp với xạ trị) nhằm tiêu diệt hoàn toàn mầm mống ung thư còn sót lại trong cơ thể.
  • Hóa trị kết hợp cùng với xạ trị thường được áp dụng cho những người không có khả năng phẫu thuật do vấn đề sức khỏe hoặc không muốn phẫu thuật.
  • Hóa trị có thể sử dụng một mình hoặc kết hợp với xạ trị nhằm điều trị giảm nhẹ, giúp kiểm soát các triệu chứng như đau hoặc khó nuốt…

Hóa trị thường được sử dụng kết hợp với các phương pháp điều trị khác để tăng hiệu quả sau điều trị.

Các hình thức hóa trị ung thư

  • Hóa trị đơn thuần: Bệnh ung thư chỉ điều trị bằng hóa trị thường ở các ung thư hệ hệ bạch huyết, ung thư máu…
  • Hóa trị hỗ trợ: Hóa trị được thực hiện sau khi điều trị tại chỗ (phẫu thuật, xạ trị…) để tiêu diệt các vi di căn mà không thể phát hiện được bằng xét nghiệm, hình ảnh học… nhằm kéo dài tỷ lệ sống.
  • Hóa trị tân hỗ trợ: Hóa trị nhằm cho khối u nhỏ lại để thuận lợi cho các bước điều trị tiếp theo, thường là giúp cho phẫu thuật được thuận lợi.
  • Hóa xạ đồng thời: Kết hợp hóa trị và xạ trị.

Hóa trị ung thư được thực hiện như thế nào?

  • Truyền qua đường tĩnh mạch: Đa số thuốc hóa trị được truyền qua mạch máu. Bệnh nhân có thể nằm hoặc ngồi, thời gian truyền tùy loại thuốc và từng tình trạng bệnh của mỗi người.
  • Hóa trị chủ yếu được truyền qua đường tĩnh mạch và truyền đi khắp cơ thể
  • Đường uống: Một số loại thuốc hóa trị ung thư dạng viên nang, hoặc chất lỏng có thể sử dụng bằng đường uống.
  • Bôi ngoài da: Một số thuốc hóa trị ung thư dạng kem có thể được sử dụng bằng cách thoa lên da.

2. Tác dụng phụ của hóa trị ung thư

Theo các bác sĩ Ung bướu, so với hiệu quả đem lại, các tác dụng phụ mà hóa trị là có thể chấp nhận và kiểm soát được. Điều quan trọng là người bệnh cần biết được các tác dụng phụ của hóa trị, chăm sóc bản thân tốt hơn để tiếp tục chiến đấu với căn bệnh ác tính ung thư. Dưới đây là một số tác dụng phụ của hóa trị có thể gặp:

Giảm các dòng tế bào máu ngoại biên

Bệnh nhân sau điều trị hóa trị có thể gặp một số vấn đề như thiếu máu, giảm bạch cầu, giảm tiểu cầu. Tình trạng thiếu máu thường xảy ra sau nhiều đợt hóa trị. Nếu tình trạng nhẹ có thể sử dụng thuốc kích thích tăng trưởng hồng cầu, nặng có thể phải truyền hồng cầu lắng. Tình trạng giảm bạch cầu ở bệnh nhân điều trị hóa chất cũng có thể gây ra một loạt các vấn đề nghiêm trọng, đặc biệt là tình trạng nhiễm trùng cơ thể, đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh.

Cảm giác buồn nôn, nôn ói

Hóa chất hóa trị gây kích thích niêm mạc dạ dày, tá tràng làm kích thích một số dây thần kinh kích hoạt trung tâm nôn và vùng thụ thể hóa học ở não dẫn đến tình trạng nôn, buồn nôn ở người bệnh. Tùy thể trạng bệnh của mỗi người cũng như liều lượng thuốc hóa trị mà biểu hiện bệnh ở mỗi bệnh nhân có thể khác nhau.

Nôn, buồn nôn là một trong những tác dụng phụ của hóa trị ung thư
Nôn, buồn nôn là một trong những tác dụng phụ của hóa trị ung thư

Rụng tóc

Rụng tóc là một trong những tác dụng phụ gây nhiều tâm lý e ngại cho bệnh nhân điều trị hóa chất

Rụng tóc là một trong những tác dụng phụ gây nhiều tâm lý e ngại cho bệnh nhân điều trị hóa chất. Nguyên nhân của triệu chứng này xuất phát từ cơ chế tác động của các loại thuốc ung thư là gây hại cho các tế bào có khả năng sinh sản, tăng trưởng nhanh, trong đó có phần phụ của da như nang lông, tóc…

Rụng tóc thường xuất hiện sau vài tuần điều trị hóa chất thường xuyên. Tóc thường sẽ bắt đầu mọc lại sau một thời gian kết thúc hóa trị.

Viêm niêm mạc miệng

Trường hợp viêm niêm mạc miệng thường xuất hiện ở bệnh nhân vừa kết hợp điều trị ung thư bằng xạ trị và hóa trị. Viêm niêm mạc miệng có thể khiến bệnh nhân có cảm giác đau khi ăn uống, nuốt nước bọt…

Cảm giác tê, mất cảm giác ở các đầu chi

Tùy từng trường hợp mà mức độ bệnh có thể thay đổi từ nhẹ đến nặng bao gồm tê, bị châm chích, mất cảm giác hoàn toàn ở các đầu chi. Tùy vào mức độ ảnh hưởng mà bác sĩ có thể xem xét đổi thuốc, giảm liều nếu tác dụng phụ vượt quá mức chịu đựng của người bệnh.

Biểu hiện toàn thân

Truyền hóa chất khiến người bệnh mệt mỏi, suy nhược, chán ăn, hạn chế hoạt động thể lực…

Để tránh gây tâm lý lo lắng cho bệnh nhân, bác sĩ thường thông báo trước các tác dụng phụ có thể gặp phải và hướng xử lý. Người bệnh không nên quá lo lắng mà bỏ ngang quá trình điều trị, ảnh hưởng đến tính mạng và hiệu quả điều trị trước đó.

3. Biện pháp giảm dụng phụ do hóa trị ung thư

Dưới đây là các biện pháp giúp giảm tác dụng phụ do hóa trị ung thư:

Chế độ ăn uống phù hợp

Trong khi hóa trị ung thư, người bệnh sẽ có cảm giác buồn nôn và nôn, mất cảm giác ngon miệng, suy nhược cơ thể. Vì thế người bệnh cần chú ý bổ sung đầy đủ dinh dưỡng để đảm bảo đủ chất giúp cải thiện tình trạng thiếu máu, nâng cao sức đề kháng, tăng khả năng hồi phục bệnh.

Người bệnh cần chú ý ăn uống để đảm bảo sức khỏe, đẩy lùi sớm bệnh

  • Người bệnh nên sử dụng những loại thực phẩm mềm, lỏng, dễ tiêu hóa, dễ nuốt, đầy đủ dinh dưỡng
  • Tăng cường rau xanh và các loại trái cây, củ quả tươi ngon nhằm đảm bảo sức khỏe
  • Nên chia nhỏ bữa ăn trong ngày và ăn thành nhiều bữa để giảm áp lực cho dạ dày, giúp hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn.
  • Uống nhiều nước, có thể uống nước lọc hoặc sinh tố trái cây…; tránh các loại nước ngọt có ga, đồ uống chứa chất kích thích như cà phê, rượu, bia
Chế độ ăn uống nhiều ranh xanh, hoa quả tươi giúp giảm tác dụng phụ hóa trị ung thư
Chế độ ăn uống nhiều ranh xanh, hoa quả tươi giúp giảm tác dụng phụ hóa trị ung thư

Giảm nguy cơ nhiễm trùng

Để giảm nguy cơ nhiễm trùng, cần thường xuyên rửa tay, hạn chế tiếp xúc với người đang có các bệnh nhiễm trùng, theo dõi nhiệt độ cơ thể.

Đối phó với rụng tóc

Hầu hết các trường hợp bệnh nhân hóa trị ung thư sẽ mọc lại tóc sau khi khi kết thúc điều trị. Để đối phó với tình trạng rụng tóc, người bệnh cần chú ý:

  • Dùng dầu gội đầu loại nhẹ, dừng lược mềm và thưa để chải tóc
  • Không uốn hay nhuộm tóc trong khi điều trị ung thư bằng hóa chất
  • Nên cắt tóc ngắn để tóc trông dày hơn
  • Khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời nên dùng mũ, khăn hay tóc giả để bảo vệ da đầu.
  • Nếu cần sử dụng tóc giả, hãy chọn loại tóc giả mềm, có chất lượng đảm bảo an toàn cho da đầu.

Bên cạnh đó người bệnh cần chú ý chăm sóc răng miệng sau mỗi bữa ăn với bàn chải răng mềm, súc miệng với nước muối pha loãng. Không sử dụng các loại nước súc miệng chứa cồn. Đồng thời luôn giữ tinh thần thoải mái, tránh lo âu, phiền muộn khiến ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị và tuân thủ theo chỉ định của bác sỹ.

Thông tin liên hệ
GENK STF - Phòng ngừa và hỗ trợ điều trị ung bướu

*Điền thông tin để đặt hàng trực tuyến:

Giao hàng miễn phí, thanh toán tại nhà

Hộp Genk 30 viên (630.000đ/hộp)
Hộp Genk 100 viên (1.890.000đ/hộp)
Genk Liquid 200ml (750.000đ/hộp)
  • Hỗ trợ giảm nguy cơ mắc ung bướu
  • Hỗ trợ giảm tác dụng phụ của hóa trị, xạ trị và sau phẫu thuật
  • Genk STF hỗ trợ giúp nâng cao sức đề kháng, tăng cường chức năng miễn dịch
  • Hỗ trợ giảm triệu chứng viêm loét dạ dày, tá tràng; hạ mỡ máu
Lý do khách hàng tin tưởng sản phẩm GenK
Được chuyển giao từ đề tài khoa học thuộc viện Hàn Lâm KH & CN Việt Nam. Mã số đề tài: NITRA.09.2016
Được hàng chục ngàn khách hàng tin dùng và đánh giá cao về tính an toàn và hiệu quả khi sử dụng
Được Bộ Y Tế cấp phép lưu hành. GPXNCB: 31498/2016/ATTP-XNCB
Chuyên gia tư vấn 24/7