Những tác dụng phụ của xạ trị ung thư khiến người bệnh e ngại

Tác dụng phụ của xạ trị ung thư là mối lo ngại của hầu hết bệnh nhân tham gia quá trị xạ trị. Trong khi đó, đây lại là phương pháp hiệu quả hàng đầu trong việc điều trị bệnh. Mục đích chính là triệt tiêu khối u, các tế bào ung thư và giúp giảm bớt các triệu chứng bệnh. Vậy có những tác dụng không mong muốn nào xảy ra trong quá trình người bệnh xạ trị?

1. Tổng quan phương pháp xạ trị ung thư 

Để biết được đâu là tác dụng chính và tác dụng phụ của xạ trị ung thư, trước tiên hãy cùng tìm hiểu kỹ phương pháp xạ trị là như thế nào?

Xạ trị là sử dụng tia bức xạ có năng lượng cao đã ion hóa như tia X, tia Gamma hoặc những nguyên tử Electron và Proton chiếu trực tiếp vào khối u trong cơ thể. Mục đích của phương pháp này chính là tiêu diệt các tế bào ung thư, khiến khối u dần dần nhỏ lại và bị triệt tiêu hẳn. Cụ thể hơn, những chùm tia ion hóa này sẽ tác động đến vật chất di truyền trong tế bào ung thư và phá hủy nó. Những tế bào đó chết đi hoặc mất khả năng phân chia, giúp hạn chế được sự phát triển của khối u.

Tác dụng phụ của xạ trị ung thư
Bệnh nhân đang được xạ trị

Bên cạnh việc điều trị thông qua sự can thiệp của phẫu thuật, xạ trị là vũ khí mạnh giúp tiêu diệt các tế bào ung thư. Phương pháp xạ trị có thể dùng đơn lẻ, hoặc cũng có thể kết hợp với phẫu trị và hóa trị để có kết quả tốt nhất.

2. Những tác dụng phụ của xạ trị ung thư

Mặc dù là phương pháp phổ biến và đã mang lại nhiều hiệu quả tích cực, nhưng xạ trị ung thư cũng ẩn chứa nhiều tác dụng phụ đáng ngại khiến nhiều bệnh nhân lo lắng. Dưới đây là một số tác dụng không mong muốn thường gặp khi xạ trị.

Rụng tóc

Đây là biểu hiện phổ biến để nhận biết một người đang trong thời gian xạ trị ung thư. Các chùm tia ion hóa hoặc các điện tích mang năng lượng cao khi tác động sẽ làm hủy hoại tế bào nhanh chóng. Trong đó bao gồm các tế bào ở chân tóc khiến tóc bị rụng sau khoảng thời gian điều trị từ 2 đến 3 tuần của đợt xạ trị đầu tiên.

Rụng tóc là biểu hiện đầu tiên khi xạ trị ung thư
Rụng tóc là biểu hiện đầu tiên khi xạ trị ung thư

Đối với da 

Sau khoảng thời gian điều trị từ 3 – 4 tuần, bệnh nhân có dấu hiệu khô da, nứt nẻ, ngứa rát, phát ban, nóng ran, phồng rộp lên,… Đây là những triệu chứng rất bình thường do các tế bào da chịu tác động của các tia bức xạ. Vấn đề này có thể khắc phục bằng cách cấp nước cấp ẩm cho da, sử dụng nha đam hoặc vitamin E rất lành tính, không gây phản ứng xấu trong thời gian xạ trị.

Tình trạng này sẽ tiến triển nặng hơn trong thời gian xạ trị tiếp theo và chỉ đến khi kết thúc phương pháp điều trị này thì mới có thể cải thiện hoàn toàn. Trong trường hợp này, người bệnh cần hạn chế mức tối thiểu các loại hóa mỹ phẩm và nên mặc những bộ quần áo rộng rãi, thoải mái và vải mềm để giảm tác động lên da.

Tình trạng mệt mỏi 

Sau khi bắt đầu xạ trị vài tuần, bệnh nhân sẽ có cảm giác mệt mỏi. Bởi vì việc sử dụng các tia bức xạ không chỉ tác động lên các tế bào ung thư mà cả những tế bào đang khỏe mạnh. Tình trạng sẽ đi kèm xuyên suốt cả quá trình, cho đến lúc dừng điều trị thì mới thuyên giảm. Ngoài đau đớn về thể chất, sức khỏe tinh thần cũng có ảnh hưởng không nhỏ. Tâm lý lo lắng, áp lực, căng thẳng về bệnh tật và những vấn đề khác cũng sẽ khiến bệnh nhân trở nên mệt mỏi.

Miệng và họng 

Khô môi, khô miệng, mất vị giác, viêm lợi,… là những biểu hiện thường xảy ra khi xạ trị ung thư. Điều này do tác động của các tia xạ lên niêm mạc vùng miệng, tuyến nước bọt và nhú vị giác bên trong khoang miệng. Bệnh nhân sẽ có cảm giác khô họng, miệng có vị đắng, thậm chí không muốn ăn uống gì.

Tình trạng này sẽ được cải thiện trong vòng 1 – 2 tháng sau khi dừng xạ trị. Trường hợp nặng hơn bệnh nhân có thể bị khô miệng và giảm tiết nước bọt lâu dài. Do tuyến nước bọt bị tổn thương nặng dưới sự tác động của các tia xạ mà không thể khắc phục được.

Việc cần thiết phải làm là vệ sinh răng miệng sạch sẽ để giảm thiểu nguy cơ bị nhiễm trùng, viêm lợi. Ngoài ra, điều này còn giúp phòng ngừa những di chứng của ung thư lên răng miệng.

Trên não 

Khi các tia xạ tác động lên vùng não có thể làm thay đổi chức năng não, gây một số biến chứng như giảm trí nhớ, khả năng nhận thức và hành vi, hoại tử não khu trú và làm tổn thương chất trắng lan tỏa. Không những thế, khi áp lực hộp sọ tăng lên có thể dẫn đến những triệu chứng buồn nôn, hoa mắt, chóng mặt, đau đầu,…

Xạ trị ung thư gây ảnh hưởng đến não bộ
Xạ trị ung thư gây ảnh hưởng đến não bộ

Đối với phổi

Việc xạ trị ung thư ở vùng ngực có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến phổi. Thay đổi nhanh chóng nhất chính là làm giảm khả năng sản sinh ra surfactant – chất này giúp phổi mở rộng đường dẫn khí. Cho nên, khi lượng chất này bị giảm đi, đường dẫn khí ở phổi không thể mở rộng tối đa được gây ho hoặc không thể thở sâu. Bên cạnh đó, phổi dần bị xơ hóa cũng là một tác dụng phụ đối với phổi khi điều trị ung thư bằng phương pháp xạ trị.

Đối với hệ tiêu hóa

Xạ trị ở vùng ngực và bụng có thể gây ảnh hưởng xấu đến ống tiêu hóa gây ra hiện tượng phù nề, viêm ruột, dạ dày và thực quản. Hiện tượng này có thể kèm theo các triệu chứng như nôn mửa, tiêu chảy, đau bụng,… Tuy nhiên, những dấu hiệu này có thể khắc phục nhanh chóng bằng các loại thuốc thông qua chỉ dẫn của bác sĩ.

Đối với cơ quan sinh dục

Khả năng sinh sản

Việc xạ trị ở tinh hoàn của nam giới có thể làm cho người bệnh vô sinh vĩnh viễn do mất hoàn toàn khả năng sản xuất tinh trùng. Ngoại trừ trường hợp điều trị ung thư tinh hoàn, hầu hết bệnh nhân đều được che chắn để bảo vệ khi xạ trị để hạn chế tác dụng phụ trên.

Còn đối với nữ, nếu như tia xạ tác động lên buồng trứng cũng dẫn đến nguy cơ mãn kinh sớm và mất khả năng sinh sản vĩnh viễn. Do đó, việc tránh sự ảnh hưởng của tia xạ lên buồng trứng cực kỳ quan trọng, ít nhất là một bên để hạn chế nguy cơ này.

Giảm chức năng và ham muốn tình dục 

Tiến hành xạ trị ung thư ở vùng mông hoặc xương chậu có thể làm ảnh hưởng đến động mạch và các dây thần kinh có liên quan đến dương vật, gây ra những cản trở về khả năng và ham muốn tình dục, cụ thể là khả năng cương dương. Còn đối với nữ giới, các tác động khi xạ trị sẽ làm cho âm đạo trở nên nhạy cảm và xuất hiện tình trạng viêm nhiễm. Lâu ngày có thể để lại sẹo, làm cho âm đạo giảm đi khả năng co giãn, niêm mạc âm đạo bị mỏng, gây đau rát và chảy máu nhẹ khi quan hệ. Tất cả những triệu chứng trên có thể khiến cho phụ nữ giảm ham muốn tình dục.

Tác dụng phụ của xạ trị ung thư khiến bệnh nhân giảm khả năng và ham muốn tình dục
Tác dụng phụ của xạ trị ung thư khiến bệnh nhân giảm khả năng và ham muốn tình dục

Xạ trị ung thư là phương pháp phổ biến mang lại hiệu quả tích cực. Tuy nhiên, phương pháp nào cũng vậy, rất khó tránh khỏi những tác dụng không mong muốn. Tác dụng phụ của xạ trị ung thư khiến đa số bệnh nhân đều lo lắng khi được chỉ định chữa trị bằng phương pháp này. Không những gây đau đớn, mệt mỏi mà còn ảnh hưởng đến nhiều cơ quan khác trên cơ thể ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe sau này.

Thông tin liên hệ
GENK STF - Phòng ngừa và hỗ trợ điều trị ung bướu

*Điền thông tin để đặt hàng trực tuyến:

Giao hàng miễn phí, thanh toán tại nhà

Hộp Genk 30 viên (630.000đ/hộp)
Hộp Genk 100 viên (1.890.000đ/hộp)
Genk Liquid 200ml (750.000đ/hộp)
  • Hỗ trợ giảm nguy cơ mắc ung bướu
  • Hỗ trợ giảm tác dụng phụ của hóa trị, xạ trị và sau phẫu thuật
  • Genk STF hỗ trợ giúp nâng cao sức đề kháng, tăng cường chức năng miễn dịch
  • Hỗ trợ giảm triệu chứng viêm loét dạ dày, tá tràng; hạ mỡ máu
Lý do khách hàng tin tưởng sản phẩm GenK
Được chuyển giao từ đề tài khoa học thuộc viện Hàn Lâm KH & CN Việt Nam. Mã số đề tài: NITRA.09.2016
Được hàng chục ngàn khách hàng tin dùng và đánh giá cao về tính an toàn và hiệu quả khi sử dụng
Được Bộ Y Tế cấp phép lưu hành. GPXNCB: 31498/2016/ATTP-XNCB
Chuyên gia tư vấn 24/7