Nguyên nhân gây ung thư máu và cách phòng ngừa

Ung thư máu là một bệnh ác tính của cơ quan tạo máu, có tỷ lệ mắc bệnh và tử vong cao, vấn đề điều trị cũng gặp nhiều khó khăn. Vì vậy việc tìm hiểu nguyên nhân gây ung thư máu và cách phòng ngừa rất cần thiết cho mỗi người.

1. Ung thư máu là gì?

Ung thư máu xuất phát từ tổ chức tạo máu
Ung thư máu xuất phát từ tổ chức tạo máu

Ung thư máu là một loại ung thư ác tính nguyên phát của tổ chức tạo máu. Tế bào bạch cầu tăng sinh một cách vô tổ chức xâm lấn vào các tổ chức tạng phủ trong toàn thân gây nên sự chèn ép, hủy hoại tổ chức và tế bào. Trong máu ngoại vi, bạch cầu non tăng nhiều và biến dạng hoặc giảm sút nghiêm trọng. Lâm sàng biểu hiện chủ yếu là sốt kéo dài thiếu máu, chảy máu, gan lách to, hạch lympho to. Tuổi phát bệnh phần lớn dưới 30 tuổi chiếm trên 50% là một loại ung thư tỷ lệ tử vong cao.

Để chẩn đoán ung thư máu cần làm các xét nghiệm sau:

  • Khám lâm sàng: Kiểm tra các nốt sưng bạch huyết, lá lách, gan.
  • Xét nghiệm máu: Thực hiện việc thử máu để kiểm tra số lượng tế bào bạch cầu, tế bào hồng cầu, và tiểu cầu. Bệnh bạch cầu gây mức độ tế bào bạch cầu rất cao. Nó cũng có thể gây ra các mức thấp của tiểu cầu và huyết sắc tố, được tìm thấy bên trong các tế bào máu đỏ.
  • Sinh thiết: Bác sĩ loại bỏ mô để tìm các tế bào ác tính. Sinh thiết là cách duy nhất để biết liệu có các tế bào bạch cầu trong tủy xương của bạn.
  • Thử nghiệm nhiễm sắc thể(Cytogenetics): Xem xét các nhiễm sắc thể của tế bào từ các mẫu máu, tủy xương, hoặc các hạch bạch huyết. Nếu nhiễm sắc thể bất thường được tìm thấy, có thể đưa ra những loại bệnh bạch cầu. Ví dụ, những người có CML có một nhiễm sắc thể bất thường được gọi là nhiễm sắc thể Philadelphia.
  • Lấy nước tủy sống: Bác sĩ có thể loại bỏ một số dịch não tủy (chất lỏng lấp đầy không gian trong và xung quanh não và tủy sống). Rồi dùng một cây kim mỏng dài để lấy dịch từ nơi cột sống thấp hơn. Các thủ tục mất khoảng 30 phút và được thực hiện cùng với gây tê tại chỗ. Bạn phải nằm phẳng trong vài giờ sau đó để không bị nhức đầu. Các phòng thí nghiệm kiểm tra dịch tế bào bạch cầu hoặc các dấu hiệu khác của vấn đề.
  • Chụp X-quang ngực: Chụp X-quang có thể thấy sưng hạch bạch huyết hoặc các dấu hiệu khác của bệnh trong lồng ngực của bạn.

2. Nguyên nhân gây ung thư máu

Môi trường sống ô nhiễm

Môi trường ô nhiễm, chất phóng xạ, bức xạ ở mức độ cao hoặc tiếp xúc thường xuyên: bom nguyên tử, điều trị xạ trị kéo dài, X-quang, CT cắt lớp… Rất nhiều nghiên cứu cho rằng có thể do tia X, tia xạ ion hóa  là nguyên nhân gây ra bệnh. Những người tiếp xúc nhiều và thường xuyên với tia X có tỷ lệ mắc ung thư máu cao hơn so với người bình thường. Các nạn nhân ở Nhật bản (Hiroshima, Nagasaki), có tỷ lệ mắc bệnh ung thư máu rất cao ở vùng bán kính khoảng 1,5km xung quanh trung tâm vụ nổ bom nguyên tử (năm 1945).

Virus

Có nhiều nghiên cứu cho thấy sự phát hiện các virus gây bệnh ung thư máu ở 1 số loài động vật (chim, chuột, trâu, bò…) có thể truyền bệnh bằng cách tiêm cho động vật không mắc bệnh chất lọc tổ chức không có tế bào của động vật bị bệnh. Các virus này thường có vật chất di truyền là ARN, có thể không gây ung thư ngay mà đến đời sau mới mắc bệnh, hoặc virus vào trong tế bào, chuyển thành tế bào ung thư ngủ dạng ẩn, cho đến khi có một kích thích bên ngoài phù hợp (hóa chất, chất phóng xạ) bệnh ung thư mới xuất hiện.

Hút thuốc lá

Các chất độc hại trong thuốc lá  tạo nên những biến đổi vật chất di truyền, kích thích sự hình thành và phát triển các tế bào ác tính, làm mất đi khả năng tiêu diệt các tế bào bị đột biến. Bình thường khi tế bào già hay bị tổn thương di truyền thì chương trình đặc biệt trong ADN được kích hoạt, làm cho tế bào đó ngừng phân chia và chết đi. Chất Nicotin trong thuốc lá xóa mất cơ chế bảo vệ này và ép tế bào bị tổn thương di truyền tiếp tục sống. Nicotine tồn tại càng lâu trong máu thì các tế bào bị tổn thương di truyền do chất độc hại gây ung thư sẽ càng sống lâu, làm tăng nguy cơ trở thành khối u ác tính.

Hút thuốc lá hoặc hít phải khói thuốc lá là một trong những nguyên nhân gây ung thư máu
Hút thuốc lá hoặc hít phải khói thuốc lá là một trong những nguyên nhân gây ung thư máu

Tiếp xúc với Benzen

Tiếp xúc với Benzen trong lao động và sinh hoạt, chất này có cả trong khói thuốc lá và xăng dầu. Người ta thấy Benzen và một số chất độc hóa học khác khi xâm nhập vào cơ thể có khả năng ức chế biệt hóa tế bào và gây loạn sản tế bào máu gây bệnh ung thư máu ở người và động vật thí nghiệm (chuột, thỏ). Có nhiều nhà khoa học cho rằng cũng có thể chất này hay tia xạ ion chỉ tạo điều kiện kích thích các virus ở dạng ẩn gây bệnh và phát triển.

Điều trị hóa chất

Những bệnh nhân mắc các bệnh ung thư khác điều trị bằng hóa chất cũng có khả năng mắc bệnh. Do tác dụng không mong muốn của các loại hóa chất làm ảnh hưởng đến quá trình sinh tạo máu, hay gặp là giảm sinh các dòng tế bào máu, đôi khi làm rối loạn quá trình này gây ra ung thư máu.

Hội chứng Down

Hội chứng Down hay Turner… có rối loạn tổng hợp hấp thụ các chất , cần thiết cho sự chuyển hóa Tryptophan. Mà trong bệnh ung thư máu ngay ở giai đoạn sớm của bệnh đã có sự rối loạn chuyển hóa Tryptophan.

Yếu tố di truyền

Trường hợp ung thư máu do di truyền rất hiếm gặp chỉ vài trường hợp trên thế giới.

3.  Cách phòng chống bệnh ung thư máu

Để phòng ngừa ung thư máu, hãy thực hiện các biện pháp sau:

Làm việc và sinh hoạt trong môi trường sạch, tránh xa các vùng có mỏ chất phóng xạ có hại. Những người làm việc thường xuyên phải tiếp xúc với tia X phải đảm bảo an toàn lao động, phải có bảo hộ khi làm việc. Đối với người bình thường không nên chụp xquang, CT quá nhiều lần mà không cần thiết phải chụp.

Sinh hoạt điều độ lành mạnh, ăn đúng bữa đủ dinh dưỡng và hợp vệ sinh, ngủ đủ giấc, tập luyện thể dục thể thao đều đặn sẽ giúp cơ thể khỏe mạnh, tăng cường sức đề kháng để chống đỡ lại các tác nhân bên ngoài như các loại vi khuẩn, virus. Điều này làm hạn chế mắc các bệnh lý về tim mạch, chuyển hóa cũng như các bệnh ung thư. Nên lựa chọn các thực phẩm giúp tăng sức đề kháng, ngăn ngừa ung thư: rau cải, cà chua, súp lơ, bí xanh, bí đỏ, cá, các loại đậu, hạn chế mỡ động vật và đồ ăn công nghiệp (đồ ăn đóng hộp, đồ muối dưa cà..), tránh dùng dầu mỡ chiên lại nhiều lần…

Chế độ ăn uống khoa học, lành mạnh giúp phòng ngừa ung thư máu
Chế độ ăn uống khoa học, lành mạnh giúp phòng ngừa ung thư máu

Người làm việc trong môi trường nhiều hóa chất độc hại, đặc biệt là Benzen cần tuân thủ tuyệt đối nguyên tắc bảo hộ. Ngoài ra, trong sinh hoạt hàng ngày, khi sử dụng các sản phẩm thông thường như nước rửa bát, nước lau nhà, chất thơm, mỹ phẩm, sơn móng tay… nên chọn những sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được chứng nhận đảm bảo an toàn. Ngày nay, người ta thường ưa chuộng những sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, thân thiện với môi trường hơn là những sản phẩm tổng hợp từ hóa chất.

Bài viết trên đây đã chia sẻ những thông tin về nguyên nhân gây ung thư máu và cách phòng ngừa. Để được tư vấn thêm thông tin hãy liên hệ chuyên gia tư vấn qua tổng đài 18006808 – hotline 0962686808.

Thông tin liên hệ
GENK STF - Phòng ngừa và hỗ trợ điều trị ung bướu

*Điền thông tin để đặt hàng trực tuyến:

Giao hàng miễn phí, thanh toán tại nhà

Hộp Genk 30 viên (630.000đ/hộp)
Hộp Genk 100 viên (1.890.000đ/hộp)
Genk Liquid 200ml (750.000đ/hộp)
  • Hỗ trợ giảm nguy cơ mắc ung bướu
  • Hỗ trợ giảm tác dụng phụ của hóa trị, xạ trị và sau phẫu thuật
  • Genk STF hỗ trợ giúp nâng cao sức đề kháng, tăng cường chức năng miễn dịch
  • Hỗ trợ giảm triệu chứng viêm loét dạ dày, tá tràng; hạ mỡ máu
Lý do khách hàng tin tưởng sản phẩm GenK
Được chuyển giao từ đề tài khoa học thuộc viện Hàn Lâm KH & CN Việt Nam. Mã số đề tài: NITRA.09.2016
Được hàng chục ngàn khách hàng tin dùng và đánh giá cao về tính an toàn và hiệu quả khi sử dụng
Được Bộ Y Tế cấp phép lưu hành. GPXNCB: 31498/2016/ATTP-XNCB
Chuyên gia tư vấn 24/7