Một số tác dụng phụ của hóa tị xạ trị ung thư bạn nên quan tâm

Xạ trị và hóa trị ung thư là hai phương pháp quan trọng điều trị, tiêu diệt tế bào ung thư. Tùy vào mỗi bệnh nhân mà hai phương pháp này có thể dùng kết hợp hoặc độc lập. Tác dụng của chúng là tiêu diệt tế bào ung thư bằng tia năng lượng cao. Tuy nhiên, bên cạnh lợi ích là tiêu diệt tế bào ung thư thì chúng cũng mang lại nhiều tác dụng phụ gây phiền hà cho bệnh nhân. Vậy những tác dụng phụ của hóa trị xạ trị ung thư là gì?

1. Tác dụng phụ của hóa trị

1.1. Rụng tóc

Tác dụng phụ này thường xuyên xảy ra trong quá trình hóa trị ung thư vú. Nó thường bắt đầu từ 2 đến 3 tuần sau lần truyền đầu tiên. Tóc bắt đầu mọc trở lại khoảng 6 đến 8 tuần sau khi điều trị xong. Lông mi, lông mày và lông mu cũng có thể rụng tạm thời.

tac-dung-phu-cua-hoa-tri-xa-tri-ung-thu31
Rụng tóc là một trong những tác dụng phụ do hóa trị ung thư gây ra

1.2. Buồn nôn và ói mửa

Buồn nôn thường bắt đầu vào buổi tối hoặc ngày sau khi truyền. Chúng hiếm khi kéo dài hơn 72 giờ sau khi điều trị. Khi bị nôn, bạn nên súc miệng bằng nước lạnh. Nôn thường không kéo dài hơn 48 giờ sau khi điều trị. Bác sĩ điều trị thường được chỉ định cho bệnh nhân dùng thuốc chống nôn trước hoặc trong khi hóa trị để giảm nguy cơ buồn nôn và nôn.

1.3. Bệnh tiêu chảy

Để hạn chế sự xuất hiện của tiêu chảy, nên ưu tiên một chế độ ăn ít chất xơ như cơm, mì ống, khoai tây hấp, chuối thật chín, thạch mộc qua, pho mát nấu chín, vỏ sò, cà rốt. Bạn cần phải nhập viện khẩn cấp trong trường hợp tiêu chảy kéo dài hoặc kết hợp với sốt hoặc nôn mửa.

1.4. Giảm bạch cầu, hồng cầu và tiểu cầu

Thuốc hóa trị thường có tác dụng phụ lên máu và tủy xương. Chúng có thể dẫn đến:

  • Giảm số lượng tế bào bạch cầu, đặc biệt là bạch cầu đa nhân trung tính hoặc tế bào lympho. Sự sụt giảm này dẫn đến tăng nguy cơ nhiễm trùng vì các phương tiện phòng vệ của cơ thể bị giảm và thường xảy ra (tùy thuộc vào loại thuốc) trong khoảng thời gian từ ngày thứ 8 đến ngày thứ 12 sau khi hóa trị;
  • Giảm các tế bào hồng cầu (thiếu máu), có nhiệm vụ vận chuyển oxy đi khắp cơ thể. Các triệu chứng chính của bệnh thiếu máu là xanh xao và mệt mỏi không cải thiện khi nghỉ ngơi.
  • Giảm số lượng tiểu cầu gây ra hiện tượng đông máu. Lượng tiểu cầu giảm làm tăng nguy cơ bầm tím và chảy máu.

1.5. Cảm giác tê hoặc ngứa ran ở bàn tay hoặc bàn chân

Một số loại thuốc hóa trị có tác dụng gây độc cho thần kinh (đặc biệt là paclitaxel hoặc vinorelbine). Chúng có thể gây ra rối loạn nhạy cảm, được gọi là dị cảm, biểu hiện bằng cảm giác khó chịu như tê, ngứa ran, ngứa ran (chủ yếu ở các chi) có thể gây đau đớn và tàn phế. Những triệu chứng này được gọi là rối loạn thần kinh ngoại biên. Nếu chúng kéo dài giữa hai đợt hóa trị hoặc nếu chúng gây khó chịu về chức năng (khó cầm nắm đồ vật, đi lại khó khăn, v.v.). Các bác sĩ sẽ cân nhắc ngừng điều trị và thay thế bằng thuốc khác.

tac-dung-phu-cua-hoa-tri-xa-tri-ung-thu311
Cảm giác tê hoặc ngứa ran ở bàn tay hoặc bàn chân là một trong những tác dụng phụ do hóa trị ung thư gây ra

1.6. Rối loạn da và hội chứng tay chân

Một số loại thuốc hóa trị liệu (5-FU, capecitabine) có thể gây rối loạn da: mẩn đỏ, mảng, khô da, căng da, … Một trong những rối loạn như vậy là hội chứng bàn tay-chân, biểu hiện ở lòng bàn tay và lòng bàn chân. Nó được đặc trưng bởi đỏ, sưng, khô hoặc mụn nước.

1.7. Đau cơ và khớp

Đau cơ hoặc khớp đặc biệt xuất hiện với việc sử dụng paclitaxel, docetaxel

1.8. Rối loạn chu kỳ kinh nguyệt

Ở phụ nữ tiền mãn kinh, kinh nguyệt không đều và ngừng kinh đôi khi xảy ra. Thời gian của giai đoạn này có thể thay đổi và có thể kéo dài vài tháng sau khi kết thúc điều trị. Trong một số trường hợp, mãn kinh có thể được gây ra bởi hóa trị và nguy cơ này tăng lên theo tuổi. Biện pháp tránh thai không nội tiết tố (vòng tránh thai bằng đồng, bao cao su) là cần thiết trong suốt thời gian hóa trị vì nguy cơ dị tật và sẩy thai trong ba tháng đầu của thai kỳ.

1.9. Rối loạn nhịp tim

Những rối loạn này có thể xảy ra đặc biệt khi dùng anthracycline như doxorubicin hoặc epirubicin. Hiệu ứng này liên quan đến tổng liều lượng thuốc, đó là lý do tại sao số lần điều trị tối đa thường bị hạn chế. Độc tính này sẽ được các bác sĩ theo dõi chặt chẽ bằng khám lâm sàng  và đánh giá chức năng tim bằng siêu âm hoặc xạ hình tim, có thể kết hợp với điện tâm đồ.

1.10. Mệt mỏi

Ngoài mệt mỏi do chính căn bệnh gây ra, mệt mỏi có thể liên quan đến hóa trị. Nó phụ thuộc vào khả năng chịu đựng của bạn đối với phương pháp điều trị này, số liệu trình hoặc thời gian điều trị và các tác dụng phụ. 

1.11. Phản ứng dị ứng

Giống như bất kỳ loại thuốc nào, thuốc hóa trị có thể gây dị ứng. Thông báo cho bác sĩ nếu bạn bị sưng mặt, môi và lưỡi, khó thở, sốt, phản ứng da nghiêm trọng (ngứa, đỏ, nổi mụn), khó thở hoặc bất kỳ rối loạn bất thường nào khác.

2. Tác dụng phụ của xạ trị

2.1. Rối loạn tình dục là một trong những tác dụng phụ của xạ trị

Nói chung, có thể quan hệ tình dục trong quá trình xạ trị. Xạ trị bản thân nó không ảnh hưởng trực tiếp đến ham muốn tình dục của bạn. Tuy nhiên, các tác dụng phụ và sự thay đổi nhận thức của cơ thể về bệnh có thể làm thay đổi ham muốn hoặc khả năng thể chất của bạn. Sự thay đổi ham muốn khác nhau ở mỗi người. Điều quan trọng là cố gắng nói chuyện về nó một cách thoải mái nhất có thể với đối tác của bạn.

2.2. Xạ trị ảnh hưgởn tới vấn đề sinh sản

Xạ trị được chống chỉ định tuyệt đối với phụ nữ mang thai vì các tia sử dụng trong xạ trị có thể gây ra dị tật cho thai nhi. Nên đợi ít nhất 18 tháng sau khi kết thúc điều trị xạ trị thì mới nên mang thai.

Nếu bệnh nhân có thai khi phát hiện ung thư hoặc trước khi bắt đầu xạ trị, cần thông báo cho bác sĩ.

Ở phụ nữ tiền mãn kinh, xạ trị vùng bụng dưới làm gián đoạn hoạt động của buồng trứng làm cho thời kỳ mãn kinh có thể bắt đầu. Trong trường hợp này, tùy thuộc vào loại ung thư phụ khoa đang được điều trị, bác sĩ có thể chỉ định liệu pháp thay thế hormone làm giảm tác dụng phụ của thời kỳ mãn kinh.

2.3. Phản ứng viêm, phù có thể xuất hiện trong xạ trị

Sưng vùng được chiếu xạ xuất hiện phù nề là phản ứng thường gặp của xạ trị. Phù nề là do sự tích tụ của tế bào bạch huyết và chất lỏng trong các mô ở mức độ của khu vực được điều trị. Nó thường ở mức độ vừa phải, đôi khi vẫn tồn tại sau khi điều trị và khỏi trong vòng một năm.

tac-dung-phu-cua-hoa-tri-xa-tri-ung-thu3
Phù nề vùng chiếu xạ là một trong những tác dụng phụ do xạ trị ung thư gây ra

2.4. Xạ trị ảnh hưởng đến chất lượng máu

Hầu hết xạ trị không có tác dụng lên tế bào máu (hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu). Tuy nhiên, chúng có thể xảy ra trong một số trường hợp nhất định, ví dụ như khi xạ trị rất lớn ở ngực, bụng và xương chậu, hoặc trong trường hợp chiếu xạ một phần lớn tủy xương, nơi có nhiều các yếu tố của máu.

Trên đây là những thông tin về tác dụng phụ của hóa trị xạ trị ung thư. Để tìm hiểu về các phương pháp giảm nhẹ những tác dụng phụ do hóa xạ trị gây ra hãy liên hệ với chuyên gia của chúng tôi.

Thông tin liên hệ