Những tác dụng phụ của xạ trị và biện pháp khắc phục

Bên cạnh phẫu thuật và hóa trị, xạ trị cũng là một phương pháp điều trị bệnh ung thư đang được áp dụng nhiều hiện nay, đặc biệt đối với những người có khối u ác tính chuyển sang giai đoạn lan rộng. Bên cạnh hiệu quả điều trị ung thư, xạ trị cũng có một số tác dụng phụ đối với những tế bào lành trên cơ thể. Cùng tìm hiểu những tác dụng phụ của xạ trị và biện pháp khắc phục qua bài viết dưới đây.

1. Tìm hiểu về phương pháp xạ trị ung thư

Xạ trị sử dụng chùm tia phóng xạ ion hóa như tia beta, tia gamma, tia proton, tia photon,… để chiếu vào khối u ác tính, tiêu diệt tế bào ung thư và ức chế sự sinh trưởng của nó. Khi đó, vật chất di truyền trong tế bào ung thư sẽ bị phá hủy do các chùm tia phóng xạ ion hóa khiến các tế bào này chết hoặc bị khống chế khả năng phân chia tế bào, làm ngừng sự phát triển của khối u ác tính.

tác dụng phụ của xạ trị
Xạ trị là một trong những phương pháp được sử dụng để tiêu diệt các tế bào ung thư

Tại sao xuất hiện các tác dụng phụ của xạ trị?

Xạ trị là phương pháp điều trị tại chỗ, tức là sử dụng các chất phóng xạ tác động trực tiếp lên các khu vực có tế bào ung thư. Khi dùng chùm tia phóng xạ ion hóa để tiêu diệt các tế bào ung thư ác tính, các tế bào và mô khỏe ở gần khu vực xạ trị cũng bị tác động tiêu cực làm xuất hiện các tác dụng phụ của xạ trị. Một số tác dụng phụ sẽ xảy ra ngay lập tức sau khi xạ trị và kết thúc ngay sau đó nhưng cũng có thể kéo dài vài tháng vài năm sau đó.

Bệnh nhân có thể gặp phải tác dụng phụ ngay sau khi xạ trị kết thúc
Bệnh nhân có thể gặp phải tác dụng phụ ngay sau khi xạ trị kết thúc

Tuy nhiên, không phải ai khi xạ trị cũng gặp phải tác dụng phụ. Có những người gặp ít, thậm chí là không có tác dụng phụ sau khi xạ trị nhưng cũng có những người gặp phải những tác dụng phụ nghiêm trọng hơn. Vậy những tác dụng phụ của xạ trị thường gặp là gì?

2. Một số tác dụng phụ thường gặp sau khi xạ trị và biện pháp khắc phục

Suy nhược cơ thể:

Nhiều bệnh nhân sau khi xạ trị thường cảm thấy mệt mỏi, chán ăn, choáng váng, suy giảm sức đề kháng. Người bệnh gặp phải những triệu chứng này là do xạ trị không chỉ tiêu diệt tế bào ung thư mà các tế bào lành cũng bị ảnh hưởng. Bên cạnh đó, xạ trị dẫn đến tình trạng giảm hồng cầu nên cơ thể người bệnh dễ bị suy nhược.

Biện pháp khắc phục:

  • Bệnh nhân cần được nghỉ ngơi sau khi xạ trị để sức khỏe được phục hồi. Một giấc ngủ trưa ngắn trong ngày cũng có thể giúp cho người bệnh có nhiều năng lượng hơn.
  • Sắp xếp công việc, chế độ sinh hoạt một cách hợp lý. Hạn chế tham gia những hoạt động mạnh, hoạt động quá sức. Hãy tiết kiệm và dành năng lượng cho những hoạt động thật cần thiết trong ngày.
  • Cần có chế độ dinh dưỡng khoa học, bổ sung những chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể.
  • Luôn giữ tinh thần lạc quan cũng là một trong những biện pháp giúp làm giảm căng thẳng, mệt mỏi và những tác dụng phụ khác mà xạ trị gây nên.
Mệt mỏi, suy nhược cơ thể là triệu chứng dễ gặp phải nhất sau khi xạ trị
Mệt mỏi, suy nhược cơ thể là triệu chứng dễ gặp phải nhất sau khi xạ trị

Buồn nôn:

Những người điều trị ung thư bằng xạ trị thường có cảm giác buồn nôn, dễ nôn ói, đặc biệt là khi ngửi thấy mùi đồ ăn. Một số trường hợp nôn không kiểm soát được sẽ khiến cơ bụng bị co thắt. Người bệnh cần sử dụng thêm một số loại thuốc hỗ trợ theo chỉ định của bác sĩ để phòng ngừa cảm giác này.

Biện pháp khắc phục:

  • Sử dụng thuốc hỗ trợ nhằm ngăn ngừa chứng nôn ói theo chỉ định của bác sĩ.
  • Một bí quyết nhỏ để người bệnh không có cảm giác buồn nôn là nên chia bữa ăn thành nhiều bữa nhỏ trong ngày, ăn chậm rãi, tránh các thực phẩm cay nóng, thực phẩm chiên qua dầu mỡ,…

Rụng tóc:

Tình trạng rụng tóc xảy ra phổ biến ở những người điều trị ung thư bằng hóa trị hoặc xạ trị. Xạ trị tiêu diệt các tế bào có khả năng sinh sản cũng như khống chế sự phát triển của chúng. Vì vậy nên tóc sẽ bị yếu đi, gãy rụng và khó có thể mọc trở lại.

Rụng tóc là một trong những tác dụng phụ thường gặp khi điều trị ung thư
Rụng tóc là một trong những tác dụng phụ thường gặp khi điều trị ung thư

Biện pháp khắc phục:

  • Luôn giữ da đầu sạch sẽ, nên sử dụng các sản phẩm chăm sóc tóc từ thiên nhiên, có thể sử dụng thuốc kích thích mọc tóc những cần tìm hiểu thật kỹ và cẩn trọng với những loại thuốc trôi nổi trên thị trường.
  • Để hạn chế tình trạng rụng tóc, bạn nên sử dụng các loại lược cứng, răng thưa, sử dụng khăn bông mềm để lau khô tóc.

Vấn đề về da:

Sau xạ trị, làn da có thể bị kích ứng nên sẽ bị đỏ xung quanh vùng xạ trị. Da của bạn có thể bị khô ráp và trở nên nhạy cảm hơn. Ngoài ra, phóng xạ tác động đến các tế bào sản xuất sắc tố da khiến da có thể trở nên tối màu hơn.

Biện pháp khắc phục:

  • Cần dưỡng da bằng các sản phẩm từ thiên nhiên như dầu lô hội hoặc vitamin. Trước khi dùng những sản phẩm dưỡng da, cần tham khảo ý kiến của bác sĩ để xem chúng có an toàn hay không.
  • Hạn chế sử dụng các loại mỹ phẩm, nước hoa, chất khử mùi và các loại thuốc bôi có cồn lên trên da.
  • Khi ra ngoài, cần sử dụng mũ và quần áo chống nắng để bảo vệ làn da, hạn chế tiếp xúc với ánh nắng mặt trời.

Ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa:

Tác dụng phụ của xạ trị có thể ảnh hưởng tiêu cực đến hệ tiêu hóa, gây nên các hiện tượng như: buồn nôn, táo bón, tiêu chảy,…

Biện pháp khắc phục:

  • Bổ sung ít nhất 2 lít nước mỗi ngày để thanh lọc cơ thể, cải thiện tình trạng táo bón, bù lại lượng nước bị mất đi do tiêu chảy,…
  • Ăn nhiều thực phẩm giàu chất xơ sẽ giúp nhuận tràng, hạn chế bị táo bón.
  • Hạn chế ăn đồ cay nóng, đồ chua, đồ chiên, các chất kích thích,…
  • Người bệnh cũng có thể sử dụng một số loại thuốc chống tiêu chảy hoặc trị táo bón theo chỉ định của bác sĩ.
Bổ sung nước là biện pháp hạn chế các tác dụng phụ của xạ trị
Bổ sung nước là biện pháp hạn chế các tác dụng phụ của xạ trị

Ung thư là căn bệnh đe dọa trực tiếp đến tính mạng của con người. Chính vì thế, xạ trị là biện pháp tối ưu nhất để kéo dài sự sống cho người bệnh. Bên cạnh luôn giữ vững tâm lý lạc quan, thoải mái, người bệnh cần thực hiện chế độ ăn uống, sinh hoạt khoa học kết hợp với điều trị xạ trị để đem lại hiệu quả điều trị tốt nhất và khắc phục được những tác dụng phụ của xạ trị gây nên.

Thông tin liên hệ
GENK STF - Phòng ngừa và hỗ trợ điều trị ung bướu

*Điền thông tin để đặt hàng trực tuyến:

Giao hàng miễn phí, thanh toán tại nhà

Hộp Genk 30 viên (630.000đ/hộp)
Hộp Genk 100 viên (1.890.000đ/hộp)
Genk Liquid 200ml (750.000đ/hộp)
  • Hỗ trợ giảm nguy cơ mắc ung bướu
  • Hỗ trợ giảm tác dụng phụ của hóa trị, xạ trị và sau phẫu thuật
  • Genk STF hỗ trợ giúp nâng cao sức đề kháng, tăng cường chức năng miễn dịch
  • Hỗ trợ giảm triệu chứng viêm loét dạ dày, tá tràng; hạ mỡ máu
Lý do khách hàng tin tưởng sản phẩm GenK
Được chuyển giao từ đề tài khoa học thuộc viện Hàn Lâm KH & CN Việt Nam. Mã số đề tài: NITRA.09.2016
Được hàng chục ngàn khách hàng tin dùng và đánh giá cao về tính an toàn và hiệu quả khi sử dụng
Được Bộ Y Tế cấp phép lưu hành. GPXNCB: 31498/2016/ATTP-XNCB
Chuyên gia tư vấn 24/7