Nguyên nhân ung thư đại tràng

Hiện nay, các bác sĩ chưa xác định chính xác nguyên nhân ung thư đại tràng. Tuy nhiên có rất nhiều yếu tố tăng nguy cơ mắc bệnh. Dưới đây là các yếu tố nguy cơ ung thư đại trực tràng bạn nên biết.

1. Ung thư đại tràng là gì?

Ung thư đại tràng xảy ra khi các tế bào ung thư xuất hiện ở đại tràng hoặc trực tràng
Ung thư đại tràng xảy ra khi các tế bào ung thư xuất hiện ở đại tràng hoặc trực tràng

Đại tràng còn được gọi là ruột già, là phần cuối của hệ thống tiêu hóa, và nó có thể dài đến 1,5 mét. Thông thường thức ăn được tiêu hóa từ dạ dày tới ruột non vào đại tràng. Khi đó đại tràng sẽ hấp thụ chất dinh dưỡng cần thiết và loại bỏ chất thải (phân) ra khỏi cơ thể.

Ung thư đại tràng có thể bắt đầu từ một cấu trúc gọi là polyp và được hình thành trên các vách của đại tràng. Hiện tại mọi người phải thường xuyên kiểm tra và giám sát để loại bỏ các polyp kịp thời, giúp để ngăn ngừa ung thư đại trực tràng.

Ung thư đại trực tràng là loại ung thư phổ biến thứ ba trên thế giới, mỗi năm có gần 1,4 triệu người mắc phải căn bệnh này.

2. Nguyên nhân ung thư đại tràng

Hiện nay chưa xác định được chính xác nguyên nhân ung thư đại tràng. Dưới đây là các yếu tố nguy cơ ung thư đại tràng:

Tuổi tác

Nguy cơ ung thư đại trực tràng tăng theo độ tuổi, thường bắt đầu từ 40 tuổi trở lên. Đa số bệnh nhân ung thư đại trực tràng được chẩn đoán khi ngoài 50 tuổi.

Béo phì

Nhiều nghiên cứu chỉ ra những người thừa cân, béo phì có nguy cơ phát triển ung thư đại trực tràng cao hơn 30% so với những người duy trì cân nặng hợp lý. Nguyên nhân được giải thích là do cơ thể không sử dụng insulin đúng cách, tăng lượng đường trong máu, tăng nguy cơ ung thư.

Ít vận động

Cơ thể ít vận động có thể làm cho thời gian chất thải ở trong ruột già nhiều hơn, làm tăng nguy cơ ung thư.

Hút thuốc lá, nghiện rượu

Nhiều nghiên cứu cho biết những người hút thuốc lá có nguy cơ phát triển ung thư đại trực tràng cao hơn người không hút thuốc khoảng 20%. Thời gian hút thuốc càng lâu, nguy cơ ung thư càng lớn. Con đường đến ung thư đại trực tràng sẽ rút ngắn nếu bạn vừa nghiện thuốc lá, vừa nghiện rượu.

 

Uống nhiều bia, rượu là một trong những nguyên nhân ung thư đại tràng
Uống nhiều bia, rượu là một trong những nguyên nhân ung thư đại tràng

Tiền sử gia đình có người mắc bệnh

Nếu có người thân trong gia đình mắc ung thư đại trực tràng (như cha mẹ, anh chị em ruột, con cái) thì nguy cơ mắc bệnh của bạn sẽ lớn hơn. Đôi khi nguy cơ này không liên quan đến di truyền mà do cùng tiếp xúc với một chất gây ung thư trong môi trường, chế độ ăn, lối sống thiếu khoa học…

Thừa kế gen đột biến, mang một số hội chứng tăng nguy cơ ung thư

Khoảng 5% ca mắc ung thư đại trực tràng có liên quan đến thừa hưởng gen đột biến, chủ yếu liên quan đến hội chứng Lynch, FAP…

  • Hội chứng Lynch (ung thư đại trực tràng di truyền không do polyp): có liên quan đến khoảng 2 – 4% ca mắc ung thư đại trực tràng, chủ yếu liên quan đến đột biến gen MLH1, MSH2. Nguy cơ mắc ung thư trong suốt cuộc đời của người mang hội chứng này là 80%.
  • FAP (polyp u tuyến mang tính giá đình): liên quan đến khoảng 1% ca mắc ung thư đại trực tràng. Đây là dạng rối loạn di truyền hiếm gặp làm phát triển hàng trăm, hàng nghìn polyp trong niêm mạc ruột già khi còn trẻ (10 – 12 tuổi). Nếu không được loại bỏ, hầu hết những bệnh nhân này sẽ phát triển thành ung thư trước 40 tuổi.
  • Hội chứng PJS: do đột biến gen STK11 cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh

Với những người thuộc nhóm có nguy cơ mắc bệnh cao, khám sức khỏe, tầm soát ung thư định kỳ luôn được khuyến khích để phát hiện ung thư sớm, khi bệnh chưa có biểu hiện.

3. Biện pháp phòng ngừa ung thư đại tràng

Đáng tiếc là ung thư đại tràng có thể tiến triển rất sớm trước khi được phát hiện. Phòng ngừa hiệu quả nhất của ung thư đại tràng là phát hiện sớm và cắt bỏ các polyp tiền ung thư của đại tràng trước khi chúng biến thành ung thư. Ngay cả khi ung thư đã phát triển, việc phát hiện sớm cũng có thể cải thiện đáng kể cơ may chữa khỏi bằng phẫu thuật cắt bỏ khối ung thư trước khi ung thư kịp lan sang các cơ quan khác. Nhiều tổ chức y tế trên thế giới cũng đã đưa ra hướng tầm soát bệnh ung thư này.

Khám trực tràng định kỳ

Tất cả những người trên 40 tuổi nên được bác sĩ khám trực tràng bằng tay hàng năm hay xét nghiệm tìm máu ẩn trong phân. Ở những người có nguy cơ ung thư đại tràng cao hơn dân số chung, thì cần phải được nội soi đại tràng để tầm soát.

Nội soi đại tràng định ký giúp phát hiện sớm bệnh
Nội soi đại tràng định ký giúp phát hiện sớm bệnh

Trong lúc khám, bác sĩ sẽ dùng ngón tay đeo găng để khám và tìm xem có khối u bất thường nào trong đại tràng hay không. Một mẫu phân có thể được lấy để làm xét nghiệm tìm máu ẩn trong phân. Đồng thời khi khám trực tràng bác sĩ cũng sẽ khám luôn tiền liệt tuyến.

Xét nghiệm quan trọng để tầm soát ung thư và polyp đại tràng là tìm máu ẩn trong phân. Khối u đại tràng và trực tràng có xu hướng làm chảy máu rỉ rả trong phân. Một lượng nhỏ máu trong phân không thể phát hiện được bằng mắt thường. Xét nghiệm tìm máu ẩn trong phân thường được sử dụng bằng cách dựa vào sự đổi màu của chất thử giúp phát hiện lượng máu vi thể có trong phân. Xét nghiệm này có hai lợi điểm là thuận tiện và rẻ tiền. Một lượng nhỏ phân được phết trên lam để tìm máu ẩn.

Thường thì cần phải làm xét nghiệm 3 lần liên tiếp để tìm máu ẩn trong phân. Một người mà xét nghiệm máu ẩn trong phân dương tính, thì 30-45% người đó bị polyp đại tràng và có 3-5% khả năng bị ung thư đại tràng. Ung thư đại tràng khi được phát hiện sớm trong những tình huống như vậy thì về lâu dài có tiên lượng tốt hơn.

Điều quan trọng nên nhớ là xét nghiệm tìm máu ẩn trong phân dương tính không có nghĩa là người đó bị ung thư đại tràng. Nhiều bệnh khác cũng có máu ẩn trong phân. Tuy nhiên, những bệnh nhân có xét nghiệm máu ẩn trong phân dương tính nên được đánh giá thêm bằng xét nghiệm như chụp đại tràng có cản quang bằng barium, nội soi đại tràng, và các xét nghiệm khác để loại trừ ung thư đại tràng và lý giải nguồn gốc của máu ẩn này. Một vấn đề khác cũng quan trọng để đánh giá là khi không tìm thấy máu ẩn trong phân ( xét nghiệm âm tính ) thì cũng không thể nói là không bị ung thư hay polyp đại tràng.

Ngay cả khi trong những điều kiện lý tưởng, cũng có ít nhất 20% ung thư đại tràng có thể không tìm thấy máu ẩn trong phân khi xét nghiệm tầm soát. Nhiều bệnh nhân bị polyp đại tràng có kết quả xét nghiệm máu ẩn trong phân âm tính, ở những bệnh nhân nghi ngờ có u đại tràng, và ở những người có nguy cơ cao bị polyp đại trực tràng và ung thư đại tràng, thì nội soi đại tràng xích-ma bằng ống soi mềm hay nội soi đại tràng để tầm soát thường được thực hiện nếu kết quả xét nghiệm tìm máu ẩn trong phân âm tính.

Bắt đầu từ 50 tuổi, người ta khuyến cáo là nên soi đại tràng để tầm soát mỗi 3-5 năm một lần. Nội soi đại tràng xích ma là một xét nghiệm quan sát trực tràng và đoạn đại tràng nằm ở thấp nhất. Các nghiên cứu mới đây cho thấy rằng việc nội soi đại tràng xích-ma bằng ống soi mềm để tầm soát ung thư đại tràng có thể làm giảm tỷ lệ tử vong do ung thư đại tràng. Kết quả này là do phát hiện sớm polyp và ung thư đại tràng ở những người không có triệu chứng.

Đa số polyp đại tràng có thể cắt bỏ hoàn toàn qua nội soi mà không cần phải mổ bụng. Mới đây các bác sĩ khuyên nên nội soi để tầm soát ung thư đại tràng ở những người khoẻ mạnh tuổi từ 50-55.

Những bệnh nhân có nguy cơ bị ung thư đại trực tràng cao cần phải nội soi đại tràng để tầm soát ung thư. Những người này gồm bệnh nhân mà trong gia đình có người bị ung thư đại tràng, và hội chứng polyp đại tràng có tính chất gia đình. Những bệnh nhân có tiền sử bị polyp hay ung thư đại tràng cũng cần phải nội soi đại tràng để loại trừ bệnh tái phát. Những bệnh nhân có bệnh sử bị viêm loét đại tràng mãn tính lâu ngày ( trên 10 năm) thì nguy cơ ung thư đại tràng cũng gia tăng, ở những bệnh nhân này việc nội soi đại tràng cũng được khuyến cáo.

Chế độ ăn uống lành mạnh

Bạn nên thay đổi thói quen ăn uống bằng cách giảm ăn chất mỡ, ăn nhiều chất xơ, nguồn cung cấp chất mỡ chính là thịt, trứng, sản phẩm bơ, sốt xà lách, và dầu ăn. Chất xơ là một chất không tan và không tiêu hoá được, chúng có trong rau, trái, các loại hạt và ngũ cốc. Với những chất này trong thức ăn tạo ra khuôn phân dễ đi tiêu, để tống các chất có khả năng sinh ung thư ra khỏi cơ thể. Thêm vào đó, chất xơ sẽ làm nhu động ruột được nhanh hơn để tháo phân ra ngoài, điều này làm giảm thời gian phân nằm trong ruột, giảm khả năng gây ung thư.

Đặc biệt cần từ bỏ thói quen uống rượu bia, hút thuốc lá, đây là biện pháp phòng ngừa ung thư đại tràng tốt nhất

Chế độ ăn uống lành mạnh giúp phòng ngừa nguy cơ ung thư đại tràng
Chế độ ăn uống lành mạnh giúp phòng ngừa nguy cơ ung thư đại tràng

Luyện tập thể thao

Luyện tập thể thao đều đặn giúp cơ thể khỏe mạnh, tăng sức đề kháng, phòng ngừa nhiều bệnh ung thư: ung thư thực quản, gan, phổi, thận, đại trực tràng….

Thông tin liên hệ
GENK STF - Phòng ngừa và hỗ trợ điều trị ung bướu

*Điền thông tin để đặt hàng trực tuyến:

Giao hàng miễn phí, thanh toán tại nhà

Hộp Genk 30 viên (630.000đ/hộp)
Hộp Genk 100 viên (1.890.000đ/hộp)
Genk Liquid 200ml (750.000đ/hộp)
  • Hỗ trợ giảm nguy cơ mắc ung bướu
  • Hỗ trợ giảm tác dụng phụ của hóa trị, xạ trị và sau phẫu thuật
  • Genk STF hỗ trợ giúp nâng cao sức đề kháng, tăng cường chức năng miễn dịch
  • Hỗ trợ giảm triệu chứng viêm loét dạ dày, tá tràng; hạ mỡ máu
Lý do khách hàng tin tưởng sản phẩm GenK
Được chuyển giao từ đề tài khoa học thuộc viện Hàn Lâm KH & CN Việt Nam. Mã số đề tài: NITRA.09.2016
Được hàng chục ngàn khách hàng tin dùng và đánh giá cao về tính an toàn và hiệu quả khi sử dụng
Được Bộ Y Tế cấp phép lưu hành. GPXNCB: 31498/2016/ATTP-XNCB
Chuyên gia tư vấn 24/7